Μια μεγάλη κατολίσθηση, που συνέβη το 1912, και έφραξε τον ποταμό Κράθη, είναι η αιτία δημιουργίας της Λίμνης Τσιβλού. Βρίσκεται στην ανατολική Αχαΐα, σε μεγάλο υψόμετρο, μέσα σε ένα τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, στην καταπράσινη πλαγιά του Χελμού.

Στις όχθες της λίμνης αναπτύσσονται δάση από πλατάνια, ελάτη και μαύρη πεύκη, ενώ έχουν καταγραφεί σημαντικές ποσότητες ψαριών στα νερά της.

Η λίμνη Τσιβλού αποτελεί δημοφιλή προορισμό, ακόμη και για μονοήμερη εκδρομή από την Αθήνα, και ενδείκνυται για διαφόρων ειδών δραστηριότητες, όπως κολύμπι, πεζοπορία, ποδηλατικές εξορμήσεις, πικ νικ στο πράσινο τοπίο ελάτων που αγκαλιάζουν τη λίμνη.

Αν έχετε διάθεση να εξερευνήσετε την ευρύτερη περιοχή, κατευθυνθείτε προς την Ζαρούχλα, ένα μικρό ορεινό χωριό, που απέχει μόνο δυόμιση ώρες από την Αθήνα. Βρίσκεται μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο, στα 1.200μ. υψόμετρο, με άφθονα νερά και δάση από καστανιές και έλατα. Το χωριό, ουσιαστικά, αποτελείται από έναν κεντρικό πλακόστρωτο δρόμο, με πέτρινα ταβερνάκια δεξιά και αριστερά και μερικά μαγαζάκια με τοπικά προϊόντα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το κτίριο του Δημοτικού σχολείου.

Για τους λάτρεις της πεζοπορίας, ιδανική διαδρομή είναι αυτή που ξεκινάει από το χωριό Σόλο, δίπλα στη Ζαρούχλα και μετά από δυόμιση ώρες καταλήγει στα Ύδατα της Στυγός, όπου η Θέτις βάπτισε τον γιο της Αχιλλέα για να γίνει Αθάνατος. Αν βρεθείτε εκεί, αξίζει να μπείτε στο εκκλησάκι που φιλοξενεί τοιχογραφίες αγίων χαραγμένες με σπαθιές από την στρατιά του Ομέρ Βρυώνη. Ακόμη, μπορείτε να επισκεφτείτε την πιο παλιά και την πιο καλοδιατηρημένη εκκλησία της Πελοποννήσου, που χρονολογείται από τον 13-14ο αι, την εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Στο εσωτερικό της υπάρχει τοιχογραφία που δείχνει τους αγγέλους να πλένουν τα χέρια τους στο αίμα της Παρθένου όταν αυτή γέννησε τον Ιησού, η οποία χρονολογείται από τον 11ο αιώνα.

Από το χωριό Σόλος ξεκινάει και ένας δρόμος, ο οποίος μετά από μια διαδρομή 4 χλμ. μέσα στα έλατα, θα σας οδηγήσει σε μία από τις πιο διάσημες πέτρινες παραδοσιακές βρύσες της Ελλάδας, την βρύση της Γκόλφως. Εδώ, το 1914, έγιναν τα γυρίσματα της ελληνικής ταινίας “Γκόλφω”.

Το Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων είναι από τα πιο δημοφιλή χιονοδρομικά της χώρας μας. Αυτό οφείλεται στην μικρή απόσταση από την Αθήνα, που το κάνει καλή επιλογή ακόμη και για μονοήμερη εκδρομή. Βρίσκεται στην βορειοδυτική πλευρά του Χελμού, στη θέση Βαθειά Λάκα, σε υψόμετρο από 1650 έως 2340μ. και λειτουργεί από το 1988. Εδώ, βρίσκεται ο ψηλότερος στην Ελλάδα εναέριος αναβατήρας που δίνει στον επισκέπτη τη δυνατότητα να απολαύσει μια καταπληκτική θέα που εκτείνεται ως τα νερά του Κορινθιακού Κόλπου, στην Ανατολική Αχαϊα.

Το Χιονοδρομικό διαθέτει 7 αναβατήρες, 12 πίστες, άνετους χώρους στάθμευσης, καφετέριες, εστιατόρια, κατάστημα πώλησης και ενοικίασης εξοπλισμού σκι, σχολή σκι και σταθμό Α' Βοηθειών. Επίσης, διαθέτει πίστα για moguls ski, για snowboard, τις διαδρομές cross country ski και το μοναδικό πάρκο snow tubes. Οι λάτρεις των πτήσεων θα μπορέσουν να απολαύσουν πτήσεις με αλεξίπτωτο πλαγιάς.

Δίπλα στο πάρκινγκ λειτουργεί σαλέ με θέα στη μυθική Στύγα. Εκεί μπορείτε να απολαύσετε ένα ρόφημα ή ποτό, παραδοσιακά γλυκά Καλαβρύτων, ή, ένα ελαφρύ γεύμα.

Στα 2.100μ., στην τοποθεσία Διάσελο Αυγού, λειτουργεί ορειβατικό καταφύγιο χωρητικότητας 15 ατόμων, στο οποίο μπορείτε να φτάσετε μετά από πορεία μισής ώρας από το χιονοδρομικό κέντρο.

Στην κορυφή Νεραιδοράχη, στα 2.340μ., εγκαταστάθηκε και λειτουργεί το υπερσύγχρονο τηλεσκόπιο Αρίσταρχος, με διάμετρο 2,3μ. Πρόκειται για το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου, το οποίο μπορεί να και παρατηρεί αντικείμενα σε απόσταση 5 δις ετών φωτός.

Η Κλειτορία βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα του νομού Αχαΐας, χτισμένη σε κομβικό σημείο, αφού η πρόσβαση για τα σημαντικότερα αξιοθέατα της περιοχής είναι άμεση. Η ευρύτερη περιοχή Κλειτορίας – Πλανητέρο, εκπλήσσει ευχάριστα τον επισκέπτη και είναι η ιδανική επιλογή όχι μόνο του Σαββατοκύριακου αλλά και της μονοήμερης απόδρασης από την καθημερινότητα. Απέχει 200 χλμ. από την Αθήνα.

Σε απόσταση 3 χλμ. από την Κλειτορία, βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας πόλης Κλείτωρ, σημαντικής στην αρχαιότητα. Στο αρχαίο θέατρο της πόλης τελούνται το καλοκαίρι θεατρικές παραστάσεις.

Αρχίστε την περιήγησή σας στην ευρύτερη περιοχή από το Σπήλαιο των Λιμνών, όπου δεκατρείς κλιμακωτές λίμνες και σχηματισμοί από σταλακτίτες και σταλαγμίτες, σας προσφέρουν μια αξέχαστη εμπειρία. Απέναντι από το Σπήλαιο υπάρχει ο ναός της Ανάληψης. Απέχει 8 χλμ από την Κλειτορία.

Το βουνό Χελμός απέχει μόνο 20 λεπτά από την Κλειτορία. Οδηγήστε μέχρι εκεί για να γίνεται ένα με την φύση. Αν ασχολείστε με την ορειβασία, μπορείτε να φτάσετε μέχρι την Μαυρολίμνη, την μοναδική αλπική λίμνη στην Πελοπόννησο. Το Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων απέχει μόνο 18 χλμ. Στον Χελμό βρίσκονται και τα Ύδατα της Στυγός, όπου σύμφωνα με την μυθολογία, η Θέτιδα βάπτισε τον Αχιλλέα για να γίνει αθάνατος. Για να φτάσετε εκεί θα πρέπει να ακολουθήσετε το μονοπάτι που ξεκινάει από το χωριό Περιστέρα ή Σόλος. Φτάνοντας στον προορισμό σας, θα συναντήσετε μια σπηλιά και έναν καταρράκτη σε υψόμετρο 2.100 μ. Τα νερά του καταλήγουν στον ποταμό Κράθη.

Από την πλατεία της Κλειτορίας ξεκινάει δρόμος προς Φενεό και Τρίπολη, οδηγώντας πλάι στον ποταμό Αροάνιο. Μια πινακίδα στο δρόμο θα σας οδηγήσει στο Ηρώο της Χελωνοσπηλιάς, το σημείο που έγινε η ανταρσία του Χονδρογιάννη το 1821. Σε ένα λοφάκι, κοντά στο βουνό Σαϊτά, ξεχωρίζει το άγαλμα της Ελευθερίας, με σπασμένες τις αλυσίδες στους καρπούς και ένα σπαθί στο χέρι ξεσηκώνοντας τους Έλληνες για μάχη. Στην ίδια περιοχή, στο χωριό Παγκράτι, μπορείτε να επισκεφτείτε το Κλήμα του Παυσανία, ένα κλήμα με τεράστιους κορμούς και έκταση, το οποίο αναφέρει ο Παυσανίας. Έχει χαρακτηριστεί Μνημείο της Φύσης.

Στο Πλανητέρο σας περιμένει ένα δάσος από υπεραιωνόβια πλατάνια και πλούσια βλάστηση, δίπλα στις πηγές του Αροάνιου ποταμού. Νερόμυλοι και νεροτριβές ομορφαίνουν και αξιοποιούν τα νερά του ποταμού.

Επισκεφτείτε, επίσης το φράγμα και την λίμνη του Λάδωνα και το χωριό Δάφνη στις όχθες του. Από την Δάφνη μπορείτε να χαρείτε την υπέροχη θέα.

Tip: Από την Κλειτορία, μπορείτε ν΄αγοράσετε ξεχωριστό μέλι Ελάτης Χελμού, τυροκομικά προϊόντα (κατά προτίμηση φέτα και μυζήθρα), παραδοσιακά ζυμαρικά ( χυλοπίτες, τραχανάς, λαζάνια και κριθαράκι) και φυσικά βουνίσιο τσάι και ρίγανη. Το Πλανητέρο πρωτοτυπεί με τις πέστροφές του και τους σολομούς του, γι’ αυτό επιβάλλεται να δοκιμάσετε τους μεζέδες στις τοπικές ταβέρνες. Επίσης ξεχωρίζουν τα εξαιρετικής ποιότητας καρύδια του, που έχουν ποτιστεί από τα νερά του Αροανίου ποταμού.

Στο χωριό Νάσια, κοντά στην Δάφνη, υπάρχει ένα υπέροχο δάσος από αιωνόβιες καστανιές, κρανιές και βελανιδιές, που φιλοξενεί σπάνια πανίδα. Το δάσος Μπαρμπούς βρίσκεται εκεί από την εποχή της ενετοκρατίας.

Στην περιοχή των Καλαβρύτων η φύση μας έχει χαρίσει απλόχερα πολλά αξιοθέατα που αξίζουν την επίσκεψή σας. Ένα από αυτά, που δεν πρέπει να χάσετε, είναι και το Σπήλαιο Λιμνών. Βρίσκεται σε υψόμετρο 800μ., κοντά στο χωριό Καστριά, στον επαρχιακό δρόμο Καλαβρύτων Κλειτορίας, και πιθανότατα πρόκειται για την κοίτη ενός υπόγειου ποταμού, μήκους 2100μ.
Στο εσωτερικό του, οι δεκατρείς λίμνες που έχουν σχηματιστεί, απλώνονται σε τρία επίπεδα. Στοές ,υπόγειοι λαβύρινθοι, σταλακτίτες και σταλαγμίτες καθιστούν τα 1980μ. που έχουν εξερευνηθεί, εκ των οποίων μόνο τα 500 μ. είναι επισκέψιμα, μοναδικά. Το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε συνεχώς από την Νεολιθική Εποχή έως της Ύστερη Χαλκοκρατία. Αυτό μαρτυρούν ευρήματα όπως εστίες, επάλληλα δάπεδα, κεραμικά, τροφικά κατάλοιπα και εργαλεία.
Στο σπήλαιο έχει κατασκευαστεί σήραγγα και γεφυράκια, ώστε να διευκολύνονται οι επισκέπτες να θαυμάσουν την υπόγεια αυτή ομορφιά. Όταν λιώνουν τα χιόνια δημιουργούν υπόγειο ποταμό με φυσικούς καταρράκτες, ενώ το καλοκαίρι, ένα τμήμα του σπηλαίου ξεραίνεται και αποκαλύπτονται δαντελωτές λεκάνες λιθωμάτων και φράγματα ύψους μέχρι τέσσερα μέτρα.

Σε έναν καταπράσινο λόφο, 8 χλμ. νοτιοανατολικά της Πάτρας, βρίσκεται ένα από τα πιο σημαντικά αξιοθέατα της περιοχής, οι εγκαταστάσεις της Achaia Clauss. Είναι το πρώτο ελληνικό οινοποιείο που χτίστηκε το 1861 και μέχρι σήμερα παράγει μερικά από τα πιο διάσημα ελληνικά κρασιά. Ιδρύθηκε από τον Βαυαρό Γουστάβο Κλάους . Ο Κλάους ήρθε ως εργαζόμενος στην περιοχή, μαγεύτηκε, και αποφάσισε να ιδρύσει ένα οινοποιείο. Το 1919 το οινοποιείο περνάει σε ελληνικά χέρια και αρχίζει ο σταδιακός εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων και των τεχνικών μεθόδων οινοποίησης. Τα εξαιρετικής ποιότητας κρασιά, μεταξύ των οποίων και η Μαυροδάφνη Πάτρας, κατέκτησαν την ελληνική και την διεθνή αγορά, με αποτέλεσμα η παραγωγή να φτάνει τα 17.000.000 λίτρα το χρόνο. 156 Διεθνείς διακρίσεις, 15 μεγάλα βραβεία, 51 χρυσά, 38 αργυρά μετάλλια και αμέτρητα διπλώματα, φιλοξενούνται στην Κάβα Δανιηλίδος και μαρτυρούν το κύρος της Achaia Clauss στην παγκόσμια αγορά του κρασιού. Στους χώρους του πύργου που στεγάζεται η εταιρεία, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει το καταπράσινο περιβάλλον, τα ιστορικά κτίρια, τα ξυλόγλυπτα βαρέλια παλαίωσης και να δοκιμάσει μερικά από τα εκλεκτά κρασιά της Achaia Clauss.

Tip: Εδώ διατηρείται και το παλαιότερο κρασί της Ελλάδος και το δεύτερο στον κόσμο (Μαυροδάφνη 1873).

Σήμερα, η Achaia Clauss, πέρα από μια σύγχρονη επιχείρηση οινοποιίας, εξαπλώθηκε και σε άλλους τομείς όπως, η διοργάνωση και πραγματοποίηση Συνεδρίων σε σύγχρονες αίθουσες, η διοργάνωση Περιφερειακών Εκθέσεων και η διάθεση των παραδοσιακών της χώρων για πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Η Μαγνησία, και συγκεκριμένα το Πήλιο, είναι προορισμός για κάθε εποχή του χρόνου. Οι παραλίες του και τα νερά τους είναι γνωστές σε όλη την Ελλάδα. Τα παραθαλάσσια χωριά του Πηλίου συνδυάζουν το ειδυλλιακό τοπίο, το γευστικότατο φαγητό και την αυθεντική φιλοξενία.

Ας ξεκινήσουμε από τον Βόλο και ας ακολουθήσουμε τις ακτές του Παγασητικού, μέχρι το Τρίκερι.

Κάτω Γατζέα: Γνωστή για το οργανωμένο κάμπινγκ της, είναι ένα μικρό γραφικό λιμανάκι με ταβερνάκι δίπλα στο κύμα. Αν επιθυμείτε απλές και ήρεμες διακοπές, είστε στο σωστό μέρος. Αν θέλετε να απολαύσετε την περιοχή, οδηγήστε μέχρι την Άνω Γατζέα όπου μπορείτε θαυμάσετε τις τρεις γέφυρες που σχεδίασε ο Εβαρίστο ντε Κίρικο για το τρενάκι του Πηλίου, τον Μουτζούρη, στο οποίο θα επιβιβαστείτε για να απολαύσετε το καταπράσινο τοπίο της διαδρομή από τις Μηλιές στα Λεχώνια.

Χόρτο: Σε ένα τοπίο γεμάτο ελαιώνες που φτάνουν μέχρι την θάλασσα βρίσκεται ένα ψαροχώρι που διατηρεί την αυθεντικότητά του, το Χόρτο. Έχει όμορφες παραλίες με καθαρά νερά, μονοπάτια που περνάνε μέσα από το χωριό και οδηγούν σε ξέφωτα και σημεία με όμορφη θέα. Εδώ θα απολαύσετε ηρεμία και γαλήνη, αλλά και όμορφες εμπειρίες μέσα από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως πεζοπορίες, ποδηλασία, κολύμπι, θαλάσσια σπορ, και άλλες δραστηριότητες που οργανώνονται από επαγγελματίες.

Τα κατάλευκα διώροφα σπιτάκια του χωριού ακολουθούν την παραδοσιακή πηλιορείτικη αρχιτεκτονική με μια διαφοροποίηση, τα κόκκινα κεραμίδια.

Σημαντικό αξιοθέατο του χωριού είναι το Λαογραφικό Μουσείο Αγγελίνη, το οποίο φιλοξενεί εκθέσεις λαϊκής τέχνης, αλλά και παραδοσιακά εκθέματα όπως εργόχειρα, διακοσμητικά, λάβαρα και παραδοσιακές φορεσιές. Στο υπαίθριο θέατρο του χωριού το καλοκαίρι φιλοξενούνται μουσικές και θεατρικές παραστάσεις.

Μηλίνα: Είναι ένα πολύ μικρό χωριουδάκι, πολύ γνωστό στους ιστιοπλόους λόγω του απάνεμου λιμανιού του. Είναι γνωστή, επίσης, για ένα από τα ομορφότερα ηλιοβασιλέματα του Πηλίου. Προσφέρεται για ήσυχες διακοπές και χαλαρές βόλτες στις παραλίες , ή, στα μεζεδοπωλεία και τα μπαράκια της.

Εάν έχετε σκάφος η περιοχή είναι ένας μικρός επίγειος παράδεισος με τις γαλήνιες μοναχικές αμμουδιές, ερημονήσια και κρυμμένες σπηλιές.

Επισκεφτείτε το μοναστήρι των Αγίων Σαράντα στο νησάκι Αλατάς και το μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής στο μικρό νησάκι της Πρασσούδας στα οποία μπορείτε να πάτε μόνο με σκάφος δικό σας. Θα βρείτε φανταστικές αμμουδερές παραλίες και φυσικά ησυχία.

Λίγα χιλιόμετρα έξω από το χωριό και επάνω σε ένα λόφο υπάρχουν ερείπια από την αρχαία πόλη Ολιζών.

Τρίκερι: Το δημοφιλέστερο από τα παραλιακά χωριά του Παγασητικού. Ένα πανέμορφο γραφικό λιμανάκι με πολύχρωμα ψαροκάικα, κάτασπρα σπίτια με κόκκινες κεραμοσκεπές και πλακόστρωτα καλντερίμια σας περιμένουν για ατελείωτες βόλτες.

photo: Fotis Diogenis

Επίσης αξίζει μία επίσκεψη στο μικρό ψαροχώρι Αγία Κυριακή μόλις 4 χλμ. από το Τρίκερι όπου θα γευθείτε τους ψαρομεζέδες με τσίπουρο στις ψαροταβέρνες γύρω από το λιμάνι.

Το Πήλιο σας προσφέρει καταπληκτικές παραλίες και από την πλευρά του Αιγαίου. Παραλίες για όλα τα γούστα που ευχαριστούν και τους πιο απαιτητικούς ταξιδιώτες.

Χορευτό: ξεκινάμε από τα βόρεια, από μια παραλία μήκους 2,5χλμ., με χρυσαφένια άμμο και καταγάλανα νερά. Βρίσκεται σε ένα τοπίο με οργιώδη βλάστηση που φτάνει μέχρι την θάλασσα, δημιουργώντας ένα τοπίο εξωτικό.

Αν επιθυμείτε απομόνωση, ακολουθήσετε το μονοπάτι που οδηγεί από τα βόρεια του χωριού στις καλά κρυμμένες παραλίες Παρίσαινα και Ανάληψη. Επίσης, σε απόσταση 600μ. από την παραλία του Χορευτού, υπάρχει μια άλλη παραλία με καταγάλανα νερά σε ένα άγριο τοπίο, οι Άγιοι Σαράντα.

Άγιος Ιωάννης: από τους πιο δημοφιλείς καλοκαιρινούς προορισμούς του Πηλίου, με παραδοσιακά πηλιορείτικα σπίτια με κόκκινες στέγες και βοτσαλωτές παραλίες. Οι παραλίες Πλάκα και Παπά Νερό, με τα κρυστάλλινα νερά τους, είναι από τις ωραιότερες της Ελλάδας.

Νταμούχαρη: οικισμός μοιρασμένος σε κολπίσκους, με παραλίες με γαλάζια νερά και καταπράσινη βλάστηση που φτάνει μέχρι τα βράχια.

Φακίστρα: μια μικρή παραλία, η οποία απέχει 5 χλμ. από την Τσαγκαράδα, που διατηρεί την φυσική άγρια ομορφιά της.

Μυλοπόταμος: πασίγνωστη παραλία, ίσως η πιο πολυφωτογραφημένη. Βρίσκεται σε ένα τοπίο άγριας ομορφιάς, με επιβλητικούς βράχους να την χωρίζουν στα δυο. Ο χείμαρρος που καταλήγει στη μικρότερη εκ των δύο παραλιών, η πηλιορείτικη καταπράσινη φύση που φτάνει μέχρι τα βράχια, τα απότομα σκαλάκια που κατεβαίνουν από το σημείο όπου αφήνουμε το αυτοκίνητο και συνεχίζουμε πεζοί, δημιουργούν ένα σκηνικό ονειρικό. Τα νερά της είναι πεντακάθαρα και κρυστάλλινα, και η παραλία της με χρυσαφένια άμμο.

Πολλές και πανέμορφες παραλίες θα βρείτε και από την πλευρά του Αλμυρού. Η Αμαλιάπολη (Μιτζέλα) είναι μια οργανωμένη παραλία, εκπληκτικής ομορφιάς, με πανέμορφους κολπίσκους. Στον γραφικό κόλπο δεσπόζει το νησάκι “Κίκυνθος” ενώ από την Αμαλιάπολη ως τις Νηές έχουν εντοπιστεί 12 ναυάγια της ύστερης ρωμαϊκής και βυζαντινής περιόδου.

Σε απόσταση 30 χλμ. από τον Αλμυρό, θα βρείτε ένα γραφικό κόλπο με ψαροκάικα και ψαροταβέρνες, γαλάζια νερά και καταπράσινη βλάστηση, το Πηγάδι (Πτελεό-Σούρπης). Οι παραλίες και οι ακτές του έχουν τιμηθεί πολλές φορές με τα βραβεία "χρυσός Αστερίας" και "Γαλάζια Σημαία".

Ο Άγιος Λαυρέντιος, είναι ένα πραγματικά παραδοσιακό χωριό που απέχει μόνο μισή ώρα από τον Βόλο. Όμως, οι δρόμοι που το συνδέουν με τα γύρω χωριά δεν είναι σε καλή κατάσταση. Αυτό σημαίνει πως το χωριό είναι λίγο απομονωμένο και χωρίς ιδιαίτερη τουριστική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα να διατηρεί την αυθεντικότητά του.

Θεωρείται ζωντανό μνημείο της Πηλιορείτικης τέχνης καθώς διαθέτει πολλά αναπαλαιωμένα αρχοντικά, περισσότερες από 20 βρύσες και ένα από τα πιο αξιόλογα δίκτυα καλντεριμιών. Τα στενά λιθόστρωτα δρομάκια, που ξεκινούν από την πλατεία και διακλαδώνονται προς όλες τις κατευθύνσεις, είναι μόνο για πεζούς, μια και τα αυτοκίνητα απαγορεύονται. Επίσης, η γραφική πλατεία έχει πανοραμική θέα στο Παγασητικό κόλπο που κερδίζει τις εντυπώσεις.

Το χωριό οφείλει το όνομά του στην Ιερά Μονή του Αγίου Λαυρεντίου που χτίστηκε τον 11ο αι. από βενεδικτίνους μοναχούς, εγκαταλείφθηκε και χτίστηκε εκ νέου από τον Όσιο Λαυρέντιο το 1378. Τα πρώτα σπίτια του οικισμού ήταν αυτά των εργατών, που συμμετείχαν στην κατασκευή του. Το καθολικό του ναού, στο οποίο κατά την Τουρκοκρατία λειτούργησε κρυφό σχολειό, έχει υποστεί σοβαρές καταστροφές. Σήμερα λειτουργεί ως γυναικείο μοναστήρι.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν, ακόμα, η γέφυρα του Βρύχωνα, το αρχοντικό Σαράφη (1896), το αρχοντικό Χατζηκυριαζή- Κασσιόπουλου, και αυτά των Σήνη, Κανταρτζή και Γκλανάνη. Αξιόλογος είναι και ο ναός του Αγίου Αποστόλου του Νέου όπου τελείται πανελλήνιο προσκύνημα στις 15 - 16 Αυγούστου, κατά το οποίο συρρέουν χιλιάδες πιστοί για να προσκυνήσουν την κάρα του. Επισκεφτείτε, επίσης, το ξωκλήσι της Παναγίας Σουραβλού, τον Άγιο Αθανάσιο και τον Άγιο Δημήτριο στην κεντρική πλατεία.

Μέσα από ένα τοπίο που εναλλάσσεται διαρκώς χωρίς να κουράζει, αξίζει τον κόπο να ακολουθήσετε τα μονοπάτια προς τη Δράκεια και τα Χάνια.

Tip: Κάθε χρόνο στην πλατεία του χωριού, το τρίτο Σαββατοκύριακο του Ιουνίου, διοργανώνεται η γιορτή του κερασιού με τοπικούς χορούς και τραγούδια. ΄

Ενα άλλο χωριό, όχι πολύ γνωστό, που θα σας κλέψει την καρδιά, είναι ο Άγιος Γεώργιος Νηλείας. Πρόκειται για το ορεινότερο χωριό του Πηλίου, χτισμένο τον 15ο αι., σε υψόμετρο 620μ. Βρίσκεται μέσα σε ένα πυκνό δάσος από κερασιές, καστανιές, μηλιές και πλατάνια και διάσπαρτες κρυστάλλινες πηγές. Προσφέρει ίσως το ομορφότερο δίκτυο καλντεριμιών, ανάμεσα σε παραδοσιακά αρχοντικά, υπέροχα τοπία με αιωνόβια πλατάνια και μια από τις γραφικότερες πλατείες του Πηλίου. Πολλά από τα αρχοντικά του λειτουργούν σήμερα ως ξενώνες.

Ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα του χωριού είναι το Εικαστικό Μουσείο του γλύπτη Νικόλα, το οποίο διαθέτει μέρος από τα πιο χαρακτηριστικά έργα του γνωστού γλύπτη: 22 μπρούτζινα κυρίως γλυπτά, όλα ολόσωμα, και τα 9 από αυτά σε υπερφυσικό μέγεθος. Υπάρχουν, επίσης, σχέδια, μήτρες χαρακτικών, όπως και χειρόγραφες επιστολές και προσωπικά του αντικείμενα.
1ος όροφος κοινοτικού καταστήματος Ώρες λειτουργίας: Μέχρι 10 Νοεμβρίου καθημερινά 10:000-17:00 εκτός Τρίτης, από 11 Νοεμβρίου-10 Μαΐου μόνο Σαββατοκύριακα, γιορτές και αργίες τις ίδιες ώρες. Τηλ.: +30 24280 93100

Άλλα αξιοθέατα του χωριού περιλαμβάνουν το Εκκλησιαστικό Μουσείο που στεγάζεται στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, η Μονή Ταξιαρχών, που χρονολογείται από το 1309 και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, χτισμένη το 1795. Αν επιθυμείτε να επισκεφτείτε μια κοντινή παραλία, ακολουθείστε τον όλο στροφές δρόμο προς την Κάτω Γατζέα για να απολαύσετε την θάλασσα.

Λίγο μετά την πλατεία της Μακρυνίτσας πίσω από την εκκλησία βρίσκεται το μικροσκοπικό ταβερνάκι με την καταπληκτική θέα. Σερβίρει μαγειρευτά φαγητά και πηλιορήτικη κουζίνα. Δοκιμάστε εκπληκτικές πίτες, σπετζοφάι, μαύρους γίγαντες σαλάτα, ψητό χοιρινό, φασολάδα, κοτόπουλο με χυλοπίτες. Το περιβάλλον είναι οικογενειακό, και ο χώρος είναι διακοσμημένος με παλιά αντικείμενα. Α και Β Παραδοσιακό Ταβερνάκι, Μακρυνίτσα, Πηλίου, τηλ: 2428099355

Η Βυζίτσα απέχει 32 χλμ. από τον Βόλο και είναι χτισμένη σε υψόμετρο 450μ. Τα παραδοσιακά της σπίτια είναι κατασκευασμένα με την διατηρητέα πηλιορείτικη αρχιτεκτονική. Είναι ένα από πιο καλοδιατηρημένα παραδοσιακά χωριά στο Πήλιο.

Όσο βρίσκεστε στην Βυζίτσα, περπατήστε στα λιθόστρωτα καλντερίμια της για να θαυμάσετε τα παραδοσιακά αρχοντικά, να πιείτε ένα καφέ ή ένα τσίπουρο στην πανέμορφη πλατεία της, κάτω από τον αιωνόβιο πλάτανο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου η οποία χτίστηκε το 1789, με τις μοναδικές τοιχογραφίες τις, το εκκλησάκι του Άθωνα, και η τρίκλιτη βασιλική εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής που χτίστηκε το 1725 που βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του χωριού.

Αν είστε λάτρεις της πεζοπορίας, βρίσκεστε στον ιδανικό προορισμό. Μιά από τις πιο εύκολες και σύντομες διαδρομές είναι το παλιό μονοπάτι που ξεκινά από τη Βυζίτσα και τελειώνει στο σιδηροδρομικό σταθμό του “Μουτζούρη” στις γειτονικές Μηλιές.

Μια άλλη σχετικά βατή διαδρομή 8 χλμ. ξεκινά από το καλντερίμι δίπλα στη Ζωοδόχο Πηγή, διασχίζει τον πανέμορφο καταρράκτη, τον οικισμό Αργυραίικα, πολλές εκτάσεις από ελαιώνες και καταλήγει στα Καλά Νερά.

Tip: Η Βυζίτσα φήμιζεται επίσης για το ντόπιο κρασί και τσίπουρο.

Οι γειτονικές Μηλιές είναι ένα χωριό που συνδυάζει υπέροχα την τουριστική ανάπτυξη και την φυσική ομορφιά. Βρίσκεται σε απόσταση 28 χλμ. από τον Βόλο, μέσα σε ένα τοπίο με πλούσιους ελαιώνες, σε υψόμετρο 400μ.

Οι Μηλιές είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του Άνθιμου Γαζή και του Γρηγόριου Κωνσταντά, οι οποίοι ίδρυσαν, το 1814, τη σχολή «Ψυχής Άκος», που λειτουργεί σήμερα ως βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία και ιστορικά κειμήλια. Ακόμα οι Μηλιές είναι το πρώτο χωριό που επαναστάτησε στο Πήλιο στην Επανάσταση του '21.

Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε την παλιά βιβλιοθήκη η οποία φιλοξενεί σπάνια έγγραφα, ντοκουμέντα της Ελληνικής Επανάστασης, βιβλία, χάρτες, και παλιά όργανα φυσικής και χημείας. Ανάμεσα στα σπουδαία αυτά κειμήλια ξεχωρίζει το καταστατικό της ίδρυσης της Σχολής Μηλέων, όπου οι Γαζής, Κωνσταντάς και Φιλιππίδης προσφέρουν από 500 χρυσά νομίσματα για την ανέγερση της σχολής.

Το χωριό ενδείκνυται για ατελείωτες βόλτες στα σοκάκια του, ανάμεσα στα παραδοσιακά αρχοντικά που διασώθηκαν από την πυρπόληση του χωριού το 1943. Θαυμάστε, επίσης, τις παραδοσιακές περίτεχνες βρύσες, όπως την Βρύση του Καραβουσιάνη, την Βρύση Βάφτιση όπου φιλοξενεί την τελετή του Αγιασμού των Υδάτων, την Βρύση Μανωλάκη και την Βρύση του Οικονόμου.

Μπορείτε, ακόμη, να επισκεφτείτε το Λαογραφικό Μουσείο της περιοχής, που ιδρύθηκε το 1982 και περιλαμβάνει αντίγραφο της σημαίας της Επανάστασης του 1821, κεντήματα, υφαντά, εικόνες, αντικείμενα παραδοσιακών επαγγελμάτων και φωτογραφικό υλικό.

Κατά την παραμονή σας στις Μηλιές αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία των Παμμεγίστων Ταξιαρχών που βρίσκεται στην πλατεία του χωριού και χρονολογείται από το 1741. Από αυτή την εκκλησία ξεκίνησε η εξέγερση των Πηλιορειτών κατά των Τούρκων. Πρόκειται για μια πανέμορφη εκκλησία, γεμάτη τοιχογραφίες, ξυλόγλυπτα ενώ η ακουστική του χώρου είναι εκπληκτική καθώς στη στέγη έχουν τοποθετηθεί πήλινα αγγεία.

Αξίζει να περάσετε την μεταλλική γέφυρα Ντε Κίρικο και να θαυμάσετε το ξωκλήσι των Ταξιαρχών που είναι χτισμένο σαν αετοφωλιά στο βράχο και την Μονή του Αγίου Νικολάου του Νεομάρτυρα. Πίσω από το ναό του Αγίου Νικολάου βρίσκονται οι τάφοι των 3 Διδασκάλων του Γένους - Άνθιμου Γαζή, Γρηγορίου Κωνσταντά, Δανιήλ Φιλιππίδη.

Τέλος, επισκεφτείτε το ξωκλήσι της Αγίας Τριάδας που βρίσκεται 4 χλμ. ανατολικά του χωριού..

Η περιοχή γύρω από τον παλιό σταθμό είναι, ίσως, η πιο εντυπωσιακή. Πανέμορφα, καλοδιατηρημένα κτίρια, μέσα σε ένα τοπίο εκπληκτικής ομορφιάς.

Επισκεφθείτε οπωσδήποτε το Σιδηροδρομικό Σταθμό των Μηλεών όπου τερματίζει το τρενάκι του Πηλίου, ο γραφικός «Μουντζούρης». Η κατασκευή του μεγάλου αυτού έργου ξεκίνησε το 1895 από τον Ιταλό μηχανικό Εβάριστο Ντε Κίρικο πατέρας του διάσημου ζωγράφου Τζιόρτζιο Ντε Κίρικο. Ο Εβάριστο με πολλή γνώση και μεγάλη φαντασία, σχεδίασε και κατασκεύασε μία από τις ωραιότερες σιδηροδρομικές γραμμές. Το μήκος της από το Βόλο μέχρι της Μηλιές ήταν 29 χλμ.. Σήμερα μόνο τα 16 χλμ. χρησιμοποιούνται από τα Λεχώνια μέχρι τις Μηλιές. Η διαδρομή αυτή του “Μουντζούρη”, που στο πέρασμά του συναντά δίτοξα, τρίτοξα ή και τετράτοξα γεφύρια ανάμεσα σε καταπράσινες πλαγιές θα σας μείνει πραγματικά αξέχαστη. Να σημειωθεί πως ο Μουτζούρης έχει τις πιο στενές σιδηροδρομικές γραμμές στον κόσμο (60 εκ.).

Αν είστε λάτρεις της πεζοπορίας κάντε αυτήν τη διαδρομή περπατώντας. Διαφορετικά, επιβιβαστείτε στον Μουτζούρη και κάντε την 90 λεπτών βόλτα. Τα τέσσερα βαγόνια του κάνουν την διαδρομή από τα Λεχώνια μέχρι τις Μηλιές και πίσω, με μία στάση 15 λεπτών στην Γατζέα. Το ιστορικό αυτό τρενάκι που άρχισε την λειτουργία του στις αρχές του 20ου αι. διασχίζει το Πήλιο ημερησίως από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο. Τηλ.: +30 24210 28555

Όσο βρίσκεστε στις Μηλιές μπορείτε να επισκεφτείτε την παραλία Κορώπης, μια από τις μεγαλύτερες παραλίες του Παγασητικού. Επίσης, στην ίδια περιοχή υπάρχουν οι αμμώδεις παραλίες Καλά Νερά και Μπούφα. Από την πλευρά του Αιγαίου, επισκεφτείτε την βοτσαλωτή παραλία Καλαμάκι και την μικρή παραλία της Λαμπινούς.

Για να φτάσετε στην Τσαγκαράδα πρέπει να διανύσετε μια απόσταση πενήντα περίπου χιλιόμετρων από τον Βόλο, σε έναν δρόμο με πολλές στροφές. Θα είσαστε, όμως, τόσο εντυπωσιασμένοι από την ομορφιά του τοπίου, που δεν καταλάβετε καθόλου την διαδρομή. Το χωριό είναι κτισμένο στην ανατολική πλαγιά του Πηλίου, με θέα το Αιγαίο Πέλαγος.

Η Τσαγκαράδα, για πολλούς το ομορφότερο χωριό του Πηλίου, χτισμένη σε υψόμετρο 500μ., βρίσκεται ανάμεσα σε δάσος από καστανιές και αιωνόβια πλατάνια, ρυάκια και πέτρινα γεφύρια. Τα πέτρινα παραδοσιακά αρχοντικά της, σκεπασμένα με τις χαρακτηριστικές πηλιορείτικες πέτρες στην στέγη τους, είναι μισοκρυμμένα μέσα στην πυκνή βλάστηση. Τα λιθόστρωτα καλντερίμια της θα σας οδηγήσουν σε πλακόστρωτες πλατείες, σκεπασμένες με τις φυλλωσιές αιωνόβιων πλατάνων. Διάσπαρτα παραδοσιακά καφενεία θα σας σερβίρουν καφέ στη χόβολη ή ντόπιο τσίπουρο, μαζί με παραδοσιακούς μεζέδες. Περίτεχνες σκαλιστές κρήνες που αναβλύζουν δροσερό νερό, θα σας ξεδιψάσουν.

Στην κεντρική πλατεία του χωριού θα δείτε την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής που χρονολογείται από το 1719. Στο κέντρο βρίσκεται ο 1.000 ετών πλάτανος που σκιάζει όλη την πλατεία. Η περίμετρός του στη βάση φτάνει τα 14 μ. Κάποιο μεγάλο κλαδί του ζυγίζει πολλούς τόνους, γι αυτό και στηρίζεται σε πέτρινη κολόνα. Στην δεύτερη πλατεία, την παράσταση κλέβει ένας μικρότερος σε ηλικία πλάτανος, 800 ετών, η περιφέρεια του οποίου αγγίζει τα 17,5 μέτρα. Η πολύ όμορφη εκκλησία των Αγίων Ταξιαρχών χρονολογείται από το 1746.

Στην νότια έξοδο της Τσαγκαράδας, στο δρόμο προς Ξουρίχτι, λίγο έξω από το χωριό θα κατηφορίσετε ένα καλντερίμι και θα πολύ γρήγορα θα βρεθείτε στο γεφύρι, το οποίο χτίστηκε το 1787. Από κάτω του κυλάει ο χείμαρρος Μυλοπόταμος.

Επίσης, αξίζει τον κόπο μία βόλτα στο κρυφό σχολειό και το εκκλησάκι της Παναγίας της Μεγαλομάτας που βρίσκεται μέσα σε βράχο.

Τα γραφικά μονοπάτια και τα λιθόστρωτα καλντερίμια της Τσαγκαράδας προσφέρονται για πεζοπορία. Μια διαδρομή από αυτές είναι Αγία Παρασκευή – Νταμούχαρη και Τσαγκαράδα – Μηλιές.

Η Τσαγκαράδα βρίσκεται κοντά στις παραλίες Μυλοπόταμος, μια από τις ομορφότερες παραλίες του Πηλίου, και την Φακίστρα, με τα τιρκουάζ νερά, την αμμουδερή παραλία της και την εξωτική ομορφιά της.

Tip: Γευτείτε παραδοσιακές λιχουδιές, όπως: λεμονάτο ζυγούρι, σπεντζοφάϊ από πηλιορείτικο λουκάνικο, πηλιορείτικο μπακλαβά και ζαχαροχαμαλί.

Η Ζαγορά είναι ένα πανέμορφο χωριό, που απέχει 47 χλμ. από το Βόλο, και είναι χτισμένη σε υψόμετρο 300μ. Βρίσκεται κρυμμένη στην πίσω πλευρά του Πηλίου, σε ένα πανέμορφο ορεινό τοπίο.

Η ιστορία της Ζαγοράς ξεκινά από την αρχαιότητα. Ευρήματα και ερείπια της περιοχής μαρτυρούν την ύπαρξη πανάρχαιων οικισμών που κατατάσσονται στην Ομηρική Εποχή. Ο τόπος είχε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη τον 17ο και 18ο αιώνα και εξ αιτίας του ότι οι δρόμοι την εποχή εκείνη ήταν δύσβατοι και επικίνδυνοι και για την καλύτερη διακίνηση του εμπορίου τους έφτιαξαν ικανό εμπορικό στόλο μέσω του λιμανιού στο Χορευτό.

Η Ζαγορά κατά τον 18ο αι. υπήρξε το μεγαλύτερο πνευματικό κέντρο του Πηλίου. Κατά την επίσκεψή σας στη Ζαγορά θαυμάστε το σχολείο του Ρήγα (1777) ή “Ελληνομουσείο” όπως ονομάζεται, ένα σχολείο/οικοτροφείο υψηλής εκπαίδευσης, που όπως είναι γνωστό, είναι το παλαιότερο σχολείο του Πηλίου. Σ’ αυτό μαθήτευσαν ο Ρήγας Φερραίος, ο Άνθιμος Γαζής, ο Γρηγόριος Κωνσταντάς, ο Καλλίνικος Λαπάτης (Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως) και πολλοί άλλοι.

Την μακραίωνη ιστορία του χωριού μαρτυρούν τα επιβλητικά αρχοντικά, τα εντυπωσιακά δημόσια κτίρια και οι περίτεχνες πέτρινες βρύσες. Κι εδώ παρούσα η πηλιορείτικη αρχιτεκτονική με τα γνώριμα πλέον πλακόστρωτα καλντερίμια και τα αρχοντικά σε κάθε σας βήμα. Θα σας εντυπωσιάσουν οι γαρδένιες και οι ορτανσίες που κοσμούν τα σπίτια. Στη μέση της κεντρικής πλατείας, ο υπεραιωνόβιος πλάτανος, τα μικρά μπαράκια και τα παραδοσιακά καφενεδάκια περιμένουν τον επισκέπτη για να του προσφέρουν την πηλιορείτικη φιλοξενία. Αν είστε πολύ πρωινός τύπος, ή, εάν δεν κοιμηθείτε καθόλου το βράδυ, μην χάσετε την ανατολή του ήλιου από την πλατεία του χωριού. Θα σας μείνει αξέχαστη.

Επάνω στην πλατεία, η βιβλιοθήκη της Ζαγοράς, που χρονολογείται από τον 18ο αιώνα, φιλοξενεί στα ράφια της περί τους 3.000 τόμους, χάρτες και έγγραφα του 17ου και 18ου αιώνα και αποτελεί ένα ακόμα αξιοθέατο της περιοχής. Ακόμη μπορείτε να επισκεφτείτε τις εκκλησίες της Αγίας Παρασκευής (1803), του Αγίου Γεωργίου (1765) στην κεντρική πλατεία και της Αγίας Κυριακής (1740) με ξυλόγλυπτα τέμπλα και αγιογραφίες.

Ιδιαίτερα δραστήριος είναι ο Αγροτοτουριστικός Σύλλογος Γυναικών Ζαγοράς, ο οποίος παράγει προϊόντα υψηλής ποιότητας, όπως γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες, χωριάτικες πίττες, λικέρ και ρακί, ελιές, βότανα, αρωματικό ελαιόλαδο και ξύδι. Όλα τα προϊόντα παρασκευάζονται από τις γυναίκες του Συνεταιρισμού χρησιμοποιώντας τοπικές, παραδοσιακές συνταγές.

Η Ζαγορά φημίζεται για την γεωργία της με πολύ σημαντική παραγωγή τα μήλα και τα φιρίκια που είναι εξαιρετικής ποιότητας και έχουν γίνει διάσημα χάρη στο περίφημο άρωμά τους.

Η Ζαγορά, εκτός από τα παραπάνω, φημίζεται και για τις χειροποίητες ξύλινες κατασκευές παραδοσιακής τέχνης.

Tip: Μην φύγετε χωρίς τις μοναδικές γαρδένιες και ορτανσίες της Μακρυράχης.

Η περιοχή είναι ιδανική τόσο για χειμερινές όσο και για καλοκαιρινές διακοπές και διαθέτει αξιόλογους ξενώνες, ξενοδοχεία, καλό παραδοσιακό φαγητό και όλες τις σύγχρονες ανέσεις για μια άνετη και ευχάριστη διαμονή. Το χειμώνα μπορείτε να επισκεφθείτε το Χιονοδρομικό Κέντρο Πηλίου στα Χάνια, που απέχει 20 χλμ., ενώ το καλοκαίρι θα κολυμπήσετε στις υπέροχες παραλίες του Χορευτού, με την εντυπωσιακή αμμουδερή παραλία και των Αγίων Σαράντα. Στην περιοχή λειτουργούν πολλά καταλύματα, εστιατόρια, μπαράκια και ταβέρνες με πηλιορείτικη κουζίνα.

Αν θέλετε μα εξερευνήσετε και την ευρύτερη περιοχή, κατευθυνθείτε προς το Πουρί, το μικρό χωριουδάκι με την ωραιότερη θέα της περιοχής. Εκεί θα ανεβείτε τα σκαλιά της κεντρικής πλατείας, η οποία απλώνεται αμφιθεατρικά σε τρία επίπεδα. Στο υψηλότερο σημείο της θα εκπλαγείτε από την μοναδική θέα που απλώνεται μπροστά σας. Το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου ενώνεται με το βαθύ πράσινο του βουνού και διακόπτεται μόνο από μερικά πέτρινα σπιτάκια, με καμινάδες που αχνίζουν. Περπατώντας στα δρομάκια του χωριού, ανάμεσα σε καστανιές, μηλιές και πλατάνια, θα βιώσετε την αυθεντικότητα της ελληνικής επαρχίας. Αν επιθυμείτε να περπατήσετε περισσότερο ακολουθείστε το μονοπάτι που οδηγεί στo έρημο χωριό Παλιά Μητζέλα.

Κοντά στο χωριό, σε μια μαγευτική τοποθεσία, μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το μοναστήρι της Παναγίας της Ράσοβας (13ου αι.).

Το Μούρεσι απέχει 4 χλμ από την Τσαγκαράδα. Είναι χτισμένο αμφιθεατρικά, σε υψόμετρο 450μ., μέσα σε ένα δάσος από πλατάνια, κισσούς, καστανιές, φλαμουριές, γκι, μηλιές, κερασιές και χιλιάδες λουλούδια, ενώ τριγύρω κυλούν γάργαρα νερά. Η θέα από το χωριό προς το Αιγαίο είναι απίστευτη. Τις μέρες που η ατμόσφαιρα είναι καθαρή, βλέπει κανείς μέχρι και την Χαλκιδική.

Το χωριό έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός. Τα καλοδιατηρημένα αρχοντικά και οι παραδοσιακοί ξενώνες βρίσκονται διάσπαρτοι στο Μούρεσι. Βέβαια θα βρείτε και ταβερνάκια με παραδοσιακές πηλιορείτικες λιχουδιές. Στην κεντρική πλατεία του χωριού βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Τριάδας, χτισμένη το 1776.

Η βοτσαλωτή παραλία της Νταμούχαρης και η αμμουδερή Παππά Νερό είναι οι πιο κοντινές στο χωριό.