Ο αρχαιολογικός χώρος Ορράου βρίσκεται στον απότομο λόφο Καστρί του ομώνυμου οικισμού, ανάμεσα στα χωριά Αμμότοπος και Γυμνότοπος στα σύνορα των νομών Άρτας και Πρεβέζας. Εκεί έχει εντοπιστεί και ανασκαφεί αρχαίος περιτειχισμένος οικισμός, μια πολίχνη φρουριακού χαρακτήρα, η οποία ιδρύθηκε από τους Μολοσσούς το δεύτερο μισό του 4ου αι. π.Χ. Η επιλογή της γεωγραφικής αυτής θέσης, έγινε, αφενός για τον έλεγχο του εμπορικού διαύλου επικοινωνίας με την νότια Ελλάδα και αφετέρου για την φύλαξη του σημαντικού αυτού περάσματος.

Ο οικισμός διέθετε τείχος μήκους 750μ., το οποίο περιέκλειε 100 περίπου σπίτια, όπου διέμεναν 1500-2000 άτομα. Τα ερείπια των σπιτιών σώζονται σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση, σε πολλά σώζονται και οι τοίχοι του πάνω ορόφου. Πρόκειται για ευρύχωρα σπίτια (εμβαδού 270 τ.μ. στον τύπο της αγροικίας, εξολοκλήρου λιθόκτιστα με ισοδομική τοιχοποιία από ντόπιο ασβεστόλιθο. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το “Σπίτι 1”, όπως ονομάζεται συμβολικά, του οποίου οι τοίχοι σώζονται σε ύψος 5-7μ.

Το 168 π.Χ. οι Ρωμαίοι ισοπέδωσαν ολοσχερώς τα τείχη του οικισμού, σε αντίποινα στην αντίσταση της πόλης στις ρωμαϊκές λεγεώνες του Ανίκιου. Ο οικισμός ,ωστόσο, επέζησε ως το 31π.Χ., οπότε οι κάτοικοι του υποχρεώθηκαν να μετατοπιστούν στην Νικόπολη, που ίδρυσε ο Οκταβιανός Αύγουστος σε ανάμνηση της νίκης στο Άκτιο.

Το γεφύρι της Πλάκας βρίσκεται στα βόρεια του νομού Άρτας, στα σύνορα με τον νομό Ιωαννίνων. Κατασκευάστηκε από τζουμερκιώτες μαστόρους, το 1866 και έχει συνολικό μήκος 61 μέτρα και ύψος 19 μέτρα. Θεωρείται ως το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων.

Η γέφυρα υπήρξε έργο τεράστιας σημασίας για τους κατοίκους της περιοχής μέχρι το 1881, χρονολογία κατά την οποία ορίστηκε πρώτα με τη Συνθήκη του Βερολίνου και μετά με τη Συμφωνία της Κωνσταντινούπολης, ο ποταμός Άραχθος ως σύνορο μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα, οι Τούρκοι να κλείσουν ερμητικά το πέρασμα από τη γέφυρα. Η πρόσβαση έγινε και πάλι ελεύθερη το 1912 με την απελευθέρωση της Ηπείρου.

Το γεφύρι έχει μεγάλη ιστορική σημασία, γιατί το 1944, την περίοδο που η Ελλάδα βρισκόταν υπό γερμανο-ιταλο-βουλγαρική κατοχή, υπογράφηκε στη γέφυρα της Πλάκας, συμφωνία μεταξύ των δύο κυριοτέρων ελληνικών και ταυτόχρονα αντιμαχομένων αντιστασιακών οργανώσεων, των ΕΛΑΣ και ΕΔΕΣ.

Η Παναγία της Βλαχέρνας είναι ένας επιβλητικός βυζαντινός ναός που χτίστηκε στο τέλος του 11ου αι. Βρίσκεται στο χωριό Βλαχέρνα, έξω απ' την Άρτα, και πήρε το όνομα απ' την ξακουστή Παναγία των Βλαχερνών της Κωνσταντινούπολης. ‘Όταν κατασκευάστηκε, λειτούργησε ως καθολικό μοναστηριού και αργότερα, ως ταφικός ναός της οικογένειας των Κομνηνών-Δουκάδων, ηγεμόνων του Δεσποτάτου της Ηπείρου.

Αρχικά ήταν τρίκλιτη ξυλοστεγής βασιλική με τριμερές ιερό και ημικυκλική αψίδα που εξείχε από τον ανατολικό τοίχο. Ο ναός ανοικοδομήθηκε στις αρχές του 13ου αι., από τον Μιχαήλ Β’, στον τύπο της τρίκλιτης θολωτής βασιλικής και λίγο αργότερα, στα μέσα του αιώνα, προστέθηκε ένας τρούλος σε κάθε κλίτος. Στα τέλη του 13ου αι. προστέθηκε νάρθηκας και κάποιες άλλες προσθήκες που δεν σώζονται σήμερα. Το κωδωνοστάσιο που είναι ενσωματωμένο στη δυτική πλευρά, είναι πολύ νεότερη προσθήκη (19ος αι.).

Στο εσωτερικό του ναού υπάρχουν δύο κιβωτιόσχημοι τάφοι. Οι επιγραφές τους μαρτυρούν πως ο ένας τάφος ανήκει στους δύο γιούς του δεσπότη Μιχαήλ Β’ και της Θεοδώρας και ο άλλος στον ίδιο τον Μιχαήλ Β’ Δούκα Κομνηνό.

Παρόλο που οι ανθρώπινες επεμβάσεις έχουν αφήσει τα σημάδια τους στο εσωτερικό του ναού, σώζονται πολλά από τον αρχικό διάκοσμο του ναού. Απ' το παλιό μαρμάρινο δάπεδο σώθηκαν ακέραια μερικά ορθογώνια ή τετράγωνα πλαίσια γεμισμένα με μικρά ποικιλόχρωμα φυτευτά μάρμαρα. Το εντυπωσιακότερο απ' αυτά είναι το ψηφιδωτό ομφάλιο στο μεσαίο κλίτος. Το ξύλινο τέμπλο έχει αντικαταστήσει το παλιό μαρμάρινο, το οποίο καταστράφηκε επί Τουρκοκρατίας. Εργασίες αποκάλυψης και συντήρησης των τοιχογραφιών του ναού, έφεραν στο φως εξαιρετικό διάκοσμο. Ξεχωρίζει η μοναδική, για το θέμα της, παράσταση της λιτάνευσης της εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας στην Κωνσταντινούπολη, όπως γράφει σχετική επιγραφή. Πλήθος πιστών παρακολουθεί την περιφορά της θαυματουργής εικόνας σε μια πλατεία, στις παρυφές της οποίας διάφοροι μικροπωλητές πουλούν τα εμπορεύματά τους, ενώ στο αριστερό άκρο της γυναικείες μορφές- προφανώς του βασιλικού περιβάλλοντος -παρακολουθούν τη λιτανεία απ' τον κιονοστήρικτο εξώστη κάποιου κτιρίου.

Απ' το παλιό μοναστήρι μόνο ο ναός σώζεται ακέραιος, ενώ τα γύρω εγκαταλειμμένα κελιά, ο περιβολότοιχος και ο πυλώνας είναι κτίσματα του περασμένου αιώνα (συγκεκριμένα ο ωραίος τοξωτός πυλώνας κτίστηκε το 1833). Μέχρι το 1814 ο ναός τιμόταν στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου, από τότε όμως τιμάται στη μνήμη της κατάθεσης της Τίμιας Ζώνης της Παρθένου και πανηγυρίζει στις 2 Ιουλίου. Σήμερα λειτουργεί ως ενοριακός ναός του χωριού, στο οποίο έδωσε και την επωνυμία του.

Η Αμβρακία ήταν η σημαντικότερη αποικία των Κορινθίων στην βορειοδυτική Ελλάδα. Ιδρύθηκε τον 7ο αι. π.Χ. και αναπτύχθηκε γρήγορα σε πολιτιστική, πολεμική και ναυτική δύναμη. Την ακμή της, η πόλη την έζησε με τον βασιλιά Πύρρο, τον 3ο αι. π.Χ., ενώ κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους το 189 π.Χ. Η πόλη βρίσκεται θαμμένη κάτω από την Άρτα. Πολλά ευρήματα έχουν ανακαλυφθεί κατά την διάρκεια οικοδομικών εργασιών στο κέντρο της πόλης.

Με αυτόν τον τρόπο έχει ανακαλυφθεί ο ναός του Απόλλωνα, καθώς και ένα θέατρο, το μικρότερο από όλα τα αρχαία ελληνικά θέατρα. Χτίστηκε, πιθανότατα, κατά την διάρκεια της βασιλείας του Πύρρου και κατασκευάστηκε με επιχωμάτωση. Από το μικρό αρχαίο θέατρο έχουν αποκαλυφθεί η ορχήστρα, η οποία έχει τέλειο κυκλικό σχήμα με διάμετρο 6,7 μέτρα. Ξεχωριστό το κάνει και η έλλειψη επίσημων θέσεων στην πρώτη σειρά που έχουν συνήθως τα αρχαία ελληνικά θέατρα.

Ο Ναός του Απόλλωνα Πύθιου Σωτήρα, που βρισκόταν στο κέντρο της αρχαίας πόλης, ήταν ο σημαντικότερος λατρευτικός χώρος της. Σήμερα, από τον ναό σώζονται μόνο η κρηπίδα και η ευθυντηρία. Χρονολογείται από το 500 π.Χ. και είχε διαστάσεις 44 x 20,75 μ. Ο ναός ήταν δωρικού ρυθμού, περίπτερος, με πρόναο και επιμήκη σηκό. Από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια, ο χώρος του ιερού χρησίμευσε ως λατομείο.

Ο ναός του Απόλλωνα ανακαλύφθηκε το 1964 κατά τη διάρκεια εργασιών σε οικόπεδο στο κέντρο της Άρτας. Βρίσκεται σε κεντρικό δρόμο της πόλης δίπλα στην πλατεία Κιλκίς. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Εκτός των τειχών έχουν ανακαλυφθεί δύο νεκροταφεία, στα οποία γίνονται ανασκαφές. Στην πόλη έχουν ανακαλυφθεί επίσης, ένα μεγαλύτερο Θέατρο, το Πρυτανείο, οικίες και κτιριακά κατάλοιπα.

Το τείχος της Αρχαίος Αμβρακίας, τμήμα του οποίου σώζεται μέχρι σήμερα, άρχισε να κατασκευάζεται το 6ο αι. π.Χ. και συμπληρώθηκε τον 4ο αι. π.Χ. Η Αμβρακία ήταν η σημαντικότερη αποικία των Κορινθίων στην βορειοδυτική Ελλάδα. Ιδρύθηκε τον 7ο αι. π.Χ. και αναπτύχθηκε γρήγορα σε πολιτιστική, πολεμική και ναυτική δύναμη. Την ακμή της, η πόλη την έζησε με τον βασιλιά Πύρρο, τον 3ο αι. π.Χ., ενώ κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους το 189 π.Χ. Πάνω στα τείχη της αρχαίας Αμβρακίας, έχει χτιστεί τμήμα του Κάστρου της Άρτας.

Το Κάστρο της Άρτας, ένα από τα πιο όμορφα κάστρα της Ελλάδας, χτίστηκε το 13ο αι. από τους Κομνηνούς, για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της πρωτεύουσας του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Το κάστρο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα βυζαντινής οχυρωματικής τέχνης. Το βορειοανατολικό του τμήμα, είναι χτισμένο πάνω στα τείχη της αρχαίας Αμβρακίας, τα οποία ενισχύθηκαν με επιπλέον ύψος και οχυρούς πύργους, σύμφωνα με μεσαιωνικά πρότυπα.

Κατά την Τουρκοκρατία, το κάστρο δεν οχυρώθηκε επιπλέον. Αντίθετα, έχασε την σημασία του και χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Μάλιστα, εκεί φυλακίστηκε ένας από τους ήρωες της Επανάστασης, ο Μακρυγιάννης.

Στο εσωτερικό του κάστρου, είχε χτιστεί παλαιότερα ξενοδοχείο Ξενία, το οποίο στέκει σήμερα ερειπωμένο. Σήμερα, στο κάστρο λειτουργεί υπαίθριο δημοτικό θέατρο, στο οποίο πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Ένας φίλος μου είχε πει κάποτε "το μαγαζί που θα επιλέξεις για στέκι σου πρέπει να το αισθάνεσαι κάτι σαν σπίτι σου".
Ε το "Dalliance House" είναι ακριβώς αυτό, σπίτι.

Το νεοκλασικό που μέχρι πρόσφατα στέγαζε το κατάστημα Carouzos τώρα φιλοξενεί το νέο στέκι των βορείων προαστίων.

Στο ισόγειο υπάρχει η μπάρα, ενώ η ασπρόμαυρη σκάλα στο βάθος με τον ουρανό γεμάτο κόμιξ θα σε οδηγήσει στα επάνω δωμάτια (αφού μιλάμε για σπίτι). Ενώ υπάρχει και μια μεγάλη αυλή για της ηλιόλουστες μέρες.

Για την διακόσμηση δεν θα σου πω πολλά (πως να περιγράψεις κάτι που είναι τέλειο) σου βάζω αρκετές φωτογραφίες αν και όταν αντικρίσεις τον χώρο από κοντά θα καταλάβεις πως είναι πέραν κάθε προσδοκίας.

Πολλά και μικρά πιάτα για τσιμπολόγημα που θα συνοδέψουν τέλεια τα περίτεχνα και ευφάνταστα κοκτέιλ. Το ωραιότερο μαγαζί που έχω βρεθεί τελευταία.

Διεύθυνση: Κυριαζή 19 Κηφισιά 

κείμενο: Αγγέλικα Ανυφαντάκη 

Το σήμα κατατεθέν της περιοχής, το Γεφύρι της Άρτας, ενώνει τις δύο όχθες του ποταμού Άραχθου και βρίσκεται σε απόσταση λίγων λεπτών από την πόλη. Η χρονολόγησή του δίχασε τους ιστορικούς. Οι περισσότεροι πιστεύουν πως το γεφύρι κατασκευάστηκε τον 17ο αι. και συγκεκριμένα, μεταξύ του 1602-1606. Πολλοί, όμως, υποστηρίζουν πως τα θεμέλια του γεφυριού μαρτυρούν δομή των ελληνιστικών χρόνων και είχαν μπει από τον Βασιλιά Πύρρο, τον 3ο αι. π.Χ. Με τη συνθήκη του Βερολίνου, το 1881, ο ποταμός Άραχθος αποτέλεσε το σύνορο του ελληνικού κράτους, όταν η Άρτα απελευθερώθηκε από τους Τούρκους, νωρίτερα από την υπόλοιπη Ήπειρο. Το σημερινό μήκος του πέτρινου γεφυριού της Άρτας φτάνει στα 145 μ., και το πλάτος του τα 3,75 μ.

Το γεφύρι της Άρτας είναι το σημαντικότερο ελληνικό γεφύρι, γνωστό και εκτός συνόρων, όχι μόνο για την θαυμαστή αρχιτεκτονική του, αλλά κυρίως για τον θρύλο που το συνοδεύει. Με το χτίσιμο της γυναίκας του Πρωτομάστορα στα θεμέλια πραγματώθηκε η θυσία που απαιτούσαν τα στοιχειά του ποταμού προκειμένου να επιτρέψουν στους ανθρώπους να επέμβουν και να γεφυρώσουν τις δύο όχθες του ορμητικού Άραχθου. Ο θρύλος αυτός έγινε δημοτικό τραγούδι, θέμα για έξι θεατρικά έργα και δύο όπερες, και για πολλές λαογραφικές μελέτες. Αλλά και η ίδια η εικόνα του Γεφυριού έχει κοσμήσει πίνακες, κεντήματα, χαλκογραφίες, νομίσματα και ξυλόγλυπτα κάνοντας το αθάνατο και προσφέροντας του μια θέση ανάμεσα στα υπόλοιπα θρυλικά ελληνικά μνημεία.

Στην αριστερή όχθη του ποταμού Άραχθου, ελάχιστα μέτρα από το γεφύρι, βρίσκεται ο Πλάτανος της Άρτας ή αλλιώς «Πλάτανος του Αλή Πασά». Πρόκειται για έναν υπεραιωνόβιο πλάτανο που, σύμφωνα με τον θρύλο, κάτω από τη σκιά του καθόταν ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων και επιτηρούσε το κρέμασμα των Ελλήνων. Ο πλάτανος, το 1976, ανακηρύχτηκε διατηρητέο μνημείο της φύσης.

Το πυκνό του φύλλωμα εκτείνεται σε περισσότερο από 200τ.μ. και σκεπάζει με την σκιά του όσους κάθονται από κάτω και απολαμβάνουν τον καφέ τους, με θέα το υπέροχο γεφύρι. Πάρα πολλά από τα τεράστια σε μέγεθος κλαδιά του έχουν υποστυλώματα ενώ, γύρω από τον θεόρατο κορμό του, έχει κατασκευαστεί κιγκλίδωμα, για να μην μπαίνουν στο εσωτερικό του και σκαρφαλώνουν στα κλαδιά του τα παιδιά.

Η ιστορία του πλάτανου έχει γίνει δημοτικό τραγούδι.

Πολύ κοντά στο γεφύρι βρίσκεται και το Λαογραφικό Μουσείο Σκουφά όπου φιλοξενούνται εκθέματα της τοπικής λαϊκής παράδοσης. Το μουσείο στεγάζεται σε ένα διώροφο νεοκλασικό κτίριο, που χτίστηκε το 1864. Το κτίριο αυτό χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως φυλάκιο της γέφυρας και αργότερα, όταν το γεφύρι ορίστηκε το σύνορο της Ελλάδας, ως μεθοριακός σταθμός. Στα εκθέματα του μουσείου περιλαμβάνονται αντικείμενα από τα λαϊκά και αγροτικά επαγγέλματα της περιοχής, οικιακά σκεύη, όργανα χειροτεχνίας, ενδυμασίες και υλικό που αφορά στο γεφύρι και τον θρύλο του.

Η πόλη της Άρτας απλώνεται στην βορειοδυτική πλαγιά του λόφου Περάνθη και ατενίζει μπροστά τον κάμπο. Είναι χτισμένη πάνω στα ερείπια της Αρχαίας Αμβρακίας. Κατά την ελληνιστική περίοδο υπήρξε η πρωτεύουσα του Κράτους των Μολοσσών του βασιλιά Πύρρου, αλλά και έδρα του Δεσποτάτου της Ηπείρου, που ίδρυσαν οι Κομνηνοί-Δούκες μετά την Άλωση της Πόλης από τους Σταυροφόρους, το 1204. Η πόλη απέκτησε την ανεξαρτησία της από τους Τούρκους το 1881.

Η σύγχρονη πόλη, πανέμορφη και φιλική στον επισκέπτη, περιμένει να την ανακαλύψετε. Το δίκτυο πεζόδρομων που διαθέτει, θα κάνει την βόλτα σας πολύ πιο ευχάριστη. Περπατείστε στον κεντρικό πεζόδρομο Σκουφά για να δείτε τα πολυάριθμα και επιβλητικά νεοκλασικά του κτίρια. Όλα τα εμπορικά καταστήματα, τα καφέ, τα μπαράκια, οι ταβέρνες και τα εστιατόρια απλώνονται γύρω από την Πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως και στους γύρω δρόμους, αλλά και στην Πλατεία Μονοπωλίου. Εδώ χτυπάει η καρδιά της Άρτας. Απολαύστε τον καφέ σας στην πλατεία και το απόγευμα διασκεδάστε με τσίπουρο και ρεμπέτικη μουσική στα μεζεδοπωλεία της περιοχής.

Ξεκινήστε την περιήγησή σας από το Κάστρο της Άρτας, ένα από τα πιο όμορφα κάστρα της Ελλάδας. Χτίστηκε το 13ο αι. από τους Κομνηνούς, για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της πρωτεύουσας του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Το κάστρο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα βυζαντινής οχυρωματικής τέχνης. Το βορειοανατολικό του τμήμα, είναι χτισμένο πάνω στα τείχη της αρχαίας Αμβρακίας, τα οποία ενισχύθηκαν με επιπλέον ύψος και οχυρούς πύργους, σύμφωνα με μεσαιωνικά πρότυπα.

Το τείχος της Αρχαίος Αμβρακίας, τμήμα του οποίου σώζεται μέχρι σήμερα, άρχισε να κατασκευάζεται το 6ο αι. π.Χ. και συμπληρώθηκε τον 4ο αι. π.Χ. Η Αμβρακία ήταν η σημαντικότερη αποικία των Κορινθίων στην βορειοδυτική Ελλάδα. Ιδρύθηκε τον 7ο αι. π.Χ. και αναπτύχθηκε γρήγορα σε πολιτιστική, πολεμική και ναυτική δύναμη. Την ακμή της, η πόλη την έζησε με τον βασιλιά Πύρρο, τον 3ο αι. π.Χ., ενώ κατακτήθηκε από τους Ρωμαίους το 189 π.Χ.

Τα αρχαιολογικά ευρήματα από την αρχαία Αμβρακία, αλλά και από τους άλλους αρχαιολογικούς χώρους του νομού Άρτας, φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Η μόνιμη έκθεση του μουσείου περιλαμβάνει εκθέματα από την Αμβρακία και χωρίζεται σε τρεις ενότητες: τον δημόσιο βίο, τα νεκροταφεία και τον ιδιωτικό βίο των κατοίκων της αρχαίας πόλης. Τα εκθέματα καλύπτουν μια μεγάλη χρονική περίοδο από την παλαιολιθική εποχή έως τούς ρωμαϊκούς χρόνους, τα περισσότερα όμως, ανήκουν στην ελληνιστική περίοδο. Ανάμεσα τους, υπάρχουν πήλινα αγγεία, ειδώλια, νομίσματα, χάλκινα αγγεία, όπλα, χρυσά, αργυρά αλλά και χάλκινα κοσμήματα, χάλκινα, σιδερένια, μολύβδινα, οστέινα ή υάλινα μικροαντικείμενα, λίθινα αντικείμενα, όπως επιτύμβιες στήλες, αναθηματικά βάθρα, αρχιτεκτονικά μέλη και λιγοστά έργα πλαστικής. Το Αρχαιολογικό Μουσείο βρίσκεται στην θέση “Τρίγωνο”, κοντά στο ιστορικό Γεφύρι της Άρτας.

Το σήμα κατατεθέν της Άρτας, το γεφύρι της, ενώνει τις δύο όχθες του ποταμού Άραχθου και βρίσκεται σε απόσταση λίγων λεπτών από την πόλη. Πρέπει οπωσδήποτε να το επισκεφτείτε και να θαυμάσετε αυτό το αριστούργημα αρχιτεκτονικής. Βλέποντας το, νιώθεις πως κάνεις ταξίδι στο χρόνο, κι έρχονται στο μυαλό οι στίχοι του τραγουδιού για την θυσία της γυναίκας του Πρωτομάστορα.

Στην αριστερή όχθη του ποταμού Άραχθου, ελάχιστα μέτρα από το γεφύρι, βρίσκεται ο Πλάτανος της Άρτας ή αλλιώς «Πλάτανος του Αλή Πασά». Πρόκειται για έναν υπεραιωνόβιο πλάτανο που, σύμφωνα με τον θρύλο, κάτω από τη σκιά του καθόταν ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων και επιτηρούσε το κρέμασμα των Ελλήνων. Ο πλάτανος, το 1976, ανακηρύχτηκε διατηρητέο μνημείο της φύσης.

Πολύ κοντά στο γεφύρι βρίσκεται και το Λαογραφικό Μουσείο Σκουφάς όπου φιλοξενούνται εκθέματα της τοπικής λαϊκής παράδοσης. Το μουσείο στεγάζεται σε ένα διώροφο νεοκλασικό κτίριο, που χτίστηκε το 1864. Το κτίριο αυτό χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως φυλάκιο της γέφυρας και αργότερα, όταν το γεφύρι ορίστηκε το σύνορο της Ελλάδας, ως μεθοριακός σταθμός. Στα εκθέματα του μουσείου περιλαμβάνονται αντικείμενα από τα λαϊκά και αγροτικά επαγγέλματα της περιοχής, οικιακά σκεύη, όργανα χειροτεχνίας, ενδυμασίες και υλικό που αφορά στο γεφύρι και τον θρύλο του.

Στο κέντρο της Άρτας, στην οδό Βασιλέως Πύρρου, θα συναντήσετε ένα από τα ιστορικότερα αξιοθέατα της πόλης, τον Ναό της Αγίας Θεοδώρας. Ο ναός, χτισμένος στις αρχές του 13ου αι. από την Θεοδώρα, αρχικά αποτελούσε το καθολικό της γυναικείας μονής του Αγίου Γεωργίου. Στο μοναστήρι αυτό μόνασε η Θεοδώρα μετά το θάνατο του συζύγου της, και εκεί τάφηκε μετά τον θάνατό της, το 1281. Λόγω της μεγάλης κοινωνικής και φιλανθρωπικής της δράσης, ανακηρύχθηκε αγία και πολιούχος της πόλης. Η μνήμη της γιορτάζεται στις 11 Μαρτίου. Ο αρχικός ναός ήταν τρίκλιτη βασιλική, με πολλά ελληνιστικά στοιχεία. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κιονόκρανα του καθολικού, όπως και ο μαρμάρινος διάκοσμος του κυρίως ναού. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα κειμήλια που φιλοξενούνται στο ναό. Η φορητή εικόνα του Χριστού, που χρονολογείται το 1653, δυο υπέροχες ασημένιες λάρνακες, με ανάγλυφη διακόσμηση, που περιέχουν τα λείψανα της Αγίας Θεοδώρας και η αργυρεπένδυτη εικόνα της Αγίας, έργο του 17ου αιώνα, της οποίας η δημιουργία έγινε πάνω σε λεπτό στρώμα χρυσού. Αριστερά της νότιας εισόδου του ναού βρίσκεται ο τάφος της Αγίας Θεοδώρας.

Από τα τέλη του 13ου αι. χρονολογείται ο βυζαντινός ναός του Αγίου Βασιλείου, που βρίσκεται σε μια πάροδο της οδού Βασιλέως Πύρρου, στην παλιά αγορά. Ο Ναός είχε αρχικά τη μορφή υψηλής μονόκλιτης βασιλικής με ξύλινη στέγη ενώ αργότερα, ίσως τον 14ο ή 15ο αιώνα, προστέθηκαν δύο χαμηλότερες πτέρυγες-παρεκκλήσια, που επικοινωνούσαν εσωτερικά με τον κυρίως ναό. Τα δύο παρεκκλήσια ήταν αφιερωμένα στον Άγιο Γρηγόριο και στον Άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο. Ο πανέμορφος αυτός πλινθόκτιστος ναός, διαθέτει πλούσια κεραμοπλαστική διακόσμηση σε ποικιλία σχημάτων και σπάνια συμμετρία. Δύο πήλινες εικόνες εντοιχισμένες στο αέτωμα της ανατολικής πλευράς του ναού, στις δύο πλευρές του παραθύρου πάνω από την Αγία Τράπεζα, έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Η μία αναπαριστά τη Σταύρωση του Ιησού ενώ η άλλη τους Τρεις Ιεράρχες. Κιονόκρανα, κορινθιακού ρυθμού, διακοσμούν τα παράθυρα. Στο εσωτερικό του ναού, στις τοιχογραφίες, οι οποίες έχουν υποστεί πολλές ζημιές λόγω πυρκαγιάς, εκτελούνται εργασίες συντήρησης.

Το σπουδαιότερο βυζαντινό κόσμημα της Άρτας, είναι η Παναγιά η Παρηγορήτισσα, που βρίσκεται στην ομώνυμη οδό. Χτίστηκε το 1285-1289 από τον Νικηφόρο Α’ Κομνηνό και την σύζυγό του Άννα. Ο ναός είναι αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και υπάρχουν ενδείξεις ότι τον 16ο αιώνα ήταν το Καθολικό γυναικείου μοναστηριού. Από τη μονή σήμερα σώζονται 16 κελιά που χρησιμοποιούνται ως αποθηκευτικοί χώροι και το εστιατόριο που έχει αναστηλωθεί και φιλοξένησε προσωρινά σημαντική αρχαιολογική συλλογή, με ευρήματα από ολόκληρο το νομό Άρτας. Η Παναγία η Παρηγορήτισσα ανήκει στον οκταγωνικό, σταυροειδή αρχιτεκτονικό τύπο. Εξωτερικά είναι ένα κυβικό ορθογώνιο κτίσμα, που του δίνουν έναν ελαφρύ τόνο ο αρχιτεκτονικός διάκοσμος και οι πανέμορφοι τρούλοι. Στο εσωτερικό του ναού, ο πλούσιος διάκοσμος προκαλεί θαυμασμό. Στον κεντρικό τρούλο με το εξαιρετικό σύστημα στήριξης, σώζεται το ψηφιδωτό του Παντοκράτορα. Στο ιερό του ναού τοιχογραφίες του αγιογράφου Ανανία του 16ου αιώνα, στον κυρίως ναό τοιχογραφίες του 17ου αιώνα και τμήματα του μαρμάρινου τέμπλου. Σήμερα είναι βυζαντινό μουσείο και δεν λειτουργεί ως ναός.

Tip: Στην Άρτα θα αγοράσετε εσπεριδοειδή, ακτινίδια, γαλακτοκομικά, παραδοσιακά χειροτεχνήματα και τσίπουρο από την τοπική ποικιλία Ζαμπέλα. Επίσης, δοκιμάστε παραδοσιακή προβατίνα στη σούβλα, κοντοσούβλι, κοκορέτσι, σπληνάντερο, κοτόπουλο, γαρίδες Αμβρακικού, χέλια, κέφαλους και "τσαλαφούτι" από πρόβιο γάλα.

Με ορμητήριο την πόλη της Άρτας μπορείτε να επισκεφτείτε περιοχές του νομού που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το χωριό Πέτα, που απέχει 8 χλμ. από την Άρτα, είναι ένα χωριό με παραδοσιακά σπίτια, χτισμένο αμφιθεατρικά πάνω σε λόφο, με πολύ όμορφη θέα στην πόλη. Εδώ μπορείτε να επισκεφτείτε την τρίκλιτη βασιλική του Αγίου Γεωργίου (18ου αι.), στην όμορφη πλατεία με τα πλατάνια και τα παραδοσιακά καφενεία.
Στο μοναστήρι της Παναγίας (18ου αι.), θα δείτε ένα μικρό χρυσοκέντητο επιτάφιο του 1643, δύο επίχρυσες λειψανοθήκες και ευαγγέλιο του 1833. Το Κομπότι είναι μια κωμόπολη με πολλά παραδοσιακά λιθόχτιστα σπίτια και δημόσια κτίρια, χτισμένη μέσα σε μια περιοχή με ελαιόδεντρα. Είναι πατρίδα ενός από τους ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας, του Νικολάου Σκουφά.
Σημαντικό αξιοθέατο της περιοχής είναι η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, του 1741. Το Κομπότι απέχει 14 χλμ. από την Άρτα.

Ξεκίνησε λίγο αντίστροφα απ'ότι έχουμε συνηθίσει το 2011, από τη επιφάνεια πέρασε στην αφάνεια και την άκρα μυστικότητα για να δικαιολογήσει επάξια το όνομά του (Speakeasy ονομαζόντουσαν τα μυστικά μπαράκια που άνθισαν την εποχή της ποτοαπαγόρευσης των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, 1920-1933, μικρά, κρυφά και με ρετρό στυλ).

Την διεύθυνση δεν θα σας την αποκαλύψω, καθώς το concept είναι αυτό ακριβώς (η χαρά της ανακάλυψης). Το μόνο στίγμα που θα σας δώσω είναι πως βρίσκεται υπόγεια σε κεντρικότατο σημείο της πόλης. Είναι κάτι σαν το παιχνίδι του κρυμμένου θησαυρού, μόνο που το βραβείο δεν είναι καραμέλες αλλά η ατμόσφαιρα ποτοαπαγόρευσης που θα σου χαρίσει ο χώρος.

Τζαζ ήχοι θα σας γαργαλίσουν τα αυτάκια, παρέα με υπέροχα κοκτέιλ και premium ποτά.

Στα + ο ωραίος κόσμος που συγκεντρώνεται στο μαγαζί και η χαρά της ανακάλυψης που σε πλημμυρίζει.

Ανακαλύψτε το σας περιμένει. 

κείμενο: Αγγέλικα Ανυφαντάκη

Ποιος δεν θυμάται την παλιά ελληνική "Ο Μπακαλόγατος", με τον αξέχαστο Κώστα Χατζηχρήστο στο ρόλο του Ζήκου (μπακαλογατί), να δουλεύει ως υπάλληλος σε ένα μίνι μάρκετ της παλιάς Αθήνας και να κάνει θελήματα στις κυρίες της γειτονιάς πηγαίνοντας τους τα ψώνια με την καλαθούνα από σπίτι σε σπίτι;

Ε λοιπόν το παντοπωλείο αυτό έχει πάρει σάρκα και οστά στο Χαλάνδρι. Σε ένα πολύ ωραίο κτήριο, πάνω στο πεζόδρομο του Χαλανδρίου βρισκεται η "Μπακαλοταβέρνα", διαμορφωμένη εσωτερικά κατά το πρότυπο της ταινίας.
Οι τοίχοι πολύχρωμοι, τα τραπέζια και τα σερβίτσια όλα από την εποχή της Αθήνας του ᾽50 και του ᾽60. Μια διαδρομή στο παρελθόν.

Το προσωπικό από την πρώτη στιγμή που θα μπεις στο εστιατόριο είναι φιλικό και πρόθυμο να σε εξυπηρετήσει.
Όσον αφορά το μενού, τα πιάτα που σου προσφέρει η "Μπακαλοταβέρνα" είναι ένα και ένα.
Από τις τηγανιτές πατάτες, την ομελέτα με τις τσουκνίδες μέχρι το κοντοσούβλι, είναι γεύσεις αυθεντικές, σπιτικές !!

Αυτό που κάνει την "Μπακαλοταβέρνα" να ξεχωρίζει είναι το γεγονός πως θα βρεις μόνο ελληνικά προϊόντα, οπότε αν είσαι λάτρης της Coca Cola θα δυσαρεστηθείς !!

Μπακαλοταβέρνα, Θουκυδίδου 6, Χαλάνδρι, τηλ: 2130258011

κείμενο: Σπύρος Τσαφαράς