Σιάτιστα, Κοζάνη

(0 ψήφοι)

Η Σιάτιστα, ξακουστός τόπος γουναράδων, απέχει από την πόλη της Κοζάνης μόνο 28 χλμ. και είναι χτισμένη αμφιθεατρικά σε υψόμετρο 900 μ., στο βουνό Βέλιας. Λέγεται και Φλωροχώρι γιατί οι γυναίκες εκεί στολίζονταν με άφθονα φλουριά. Είναι το δεύτερο, μετά την Καστοριά, κέντρο παραγωγής γουναρικών στην Ελλάδα.

Η κωμόπολη αποτελείται από τη Γεράνεια και τη Χώρα. Η Γεράνεια είναι ο πρώτος οικισμός, ενώ η Χώρα χτίστηκε αργότερα. Ο πάνω μαχαλάς της συγκέντρωσε όλες τις διοικητικές υπηρεσίες. Η πόλη άρχισε να αναπτύσσεται από τον 15ο αι., όταν εγκαταστάθηκαν εκεί σιγά-σιγά έμποροι, μάστορες και εξαιρετικοί κατασκευαστές γούνας, οι οποίοι έγιναν γρήγορα γνωστοί για την τέχνη τους σε όλα τα Βαλκάνια, την Βενετία και την Αυστροουγγαρία. Η οικονομική ανάπτυξη κορυφώθηκε τον 17ο αι. και διήρκεσε μέχρι τον 18ο αι. Εκείνη την περίοδο ήταν που χτίστηκαν τα περισσότερα αρχοντικά που θα δείτε διάσπαρτα σε όλη την Σιάτιστα. Αρκετά από αυτά παραμένουν ιδιόκτητα και κατοικούνται. Πολλά είναι επισκέψιμα. Επτά αρχοντικά έχουν κηρυχθεί διατηρητέα.
Αξίζει να περπατήσετε και να θαυμάσετε την αρχιτεκτονική μαγεία της περιοχής. Είναι όλα πετρόχτιστα, διώριφα, με ξύλινα αετώματα και σαχνισιά. Η διαρρύθμισή τους είναι πανομοιότυπη. Αποτελούνται από το ισόγειο το μετζοπάτωμα και το ανώι. Το ισόγειο φιλοξενεί το μαγαζί με τα εμπορέυματα και την αποθήκη όπου φυλάσσονται τα σκεύη, καθώς και την «μεσιά», τον χώρο υποδοχής. Το μετζοπάτωμα χωρίζεται στον «ντηλιακό», δηλαδή το κυρίως σαλόνι, το χειμωνιάτικο δωμάτιο και την κουζίνα. Στο ανώι υπάρχουν η μεγάλη σάλα και οι «καλοί οντάδες», δηλαδή τα καλοκαιρινά δωμάτια υποδοχής. Επίσης, όλα διέθεταν κατώι με κρασιά.

Στη Γεράνεια, στο κέντρο του οικισμού, θα εντυπωσιαστείτε από την τέχνη των μαστόρων από την Κόνιτσα που κατασκεύασαν το Αρχοντικό Πούλκως ή Πουλκίδη (1752). Ο εξωτερικός ζωγραφικός του διάκοσμος, το περίτεχνο παραδοσιακό του τζάκι και οι τοιχογραφίες του με τα καράβια από τον Βόσπορο και την Κωνσταντινούπολη, είναι πραγματικά έργα τέχνης. Στην αυλή, στο κτίριο που κάποτε χρησιμοποιούσε το βοηθητικό προσωπικό, σήμερα λειτουργεί Λαογραφικό Μουσείο.

Ακριβώς δίπλα, μπορείτε να επισκεφτείτε το πλήρως ανακαινισμένο Αρχοντικό Τσιότσιου και να θαυμάσετε τα ξυλόγλυπτα ταβάνια και τα εντυπωσιακά ζωγραφιστά τζάκια.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το Αρχοντικό του Δόλγκηρα, το οποίο θα σας εντυπωσιάσει με τα έντονα χρώματά του, τα πολύχρωμα στολισμένα τζάκια και τις τοιχογραφίες του. Εξαιρετικά διατηρημένα βιτρό θα βρείτε στα Αρχοντικά του Μανούση και του Νερτζόπουλου.

Η Μανούσειος Βιβλιοθήκη, που βρίσκεται στη Χώρα, διαθέτει συλλογή με χειρόγραφα και σπάνιες εκδόσεις από τον 16ο αι.

Στην ίδια περιοχή, στο Βοτανολογικό – Παλαιοντολογικό Μουσείο θα έχετε την ευκαιρία να θαυμάσετε, μεταξύ άλλων, μια συλλογή από 500 σπάνιες πεταλούδες και τον απολιθωμένο χαυλιόδοντα που βρέθηκε εκεί το 1902.

Περπατώντας στα λιθόστρωτα δρομάκια, θα διαπιστώσετε πως πέρα από τα αρχοντικά, την Σιάτιστα ομορφαίνουν και οι πολυάριθμοι μεταβυζαντινοί ναοί με υπέροχες τοιχογραφίες και εντυπωσιακά κωδωνοστάσια. Ο ναός της Αγίας Παρασκευής είναι ένα από αυτούς. Πρόκειται για ένα κτίσμα του 1677 με εντυπωσιακό τέμπλο, βιτρό και τοιχογραφίες. Ο ναός του Αγίου Δημητρίου, από τους μεγαλύτερους στην Δυτική Μακεδονία, χτίστηκε το 1911 από πελεκητή πέτρα.

Όσο βρίσκεστε στην Σιάτιστα μην αμελήσετε να δοκιμάσετε το ξακουστό λιαστό κρασί της. Υπάρχουν πολλά επισκέψιμα παραδοσιακά κελάρια (κατώγια), όπου θα ξεναγηθείτε στα μυστικά του σιατιστινού κρασιού. Οι ίδιοι οι παραγωγοί θα σας εξηγήσουν όλα τα στάδια παραγωγής.

Στη Σιάτιστα αξίζει να βρεθεί κανείς την περίοδο των Χριστουγέννων διότι κάθε χρόνο από 23 Δεκεμβρίου έως και 6 Ιανουαρίου αναβιώνουν τα παραδοσιακά έθιμα "κλαδαριές", "κόλιαντα", "σούρουβα" και "μπουμπουσάρια".