Δημητσάνα, Αρκαδία

(2 ψήφοι)

Το πρώτο μέρος που σου έρχεται στο μυαλό όταν ακούς τις λέξεις Ορεινή Αρκαδία. Δικαίως, γιατί η πανέμορφη αυτή κωμόπολη σου κλέβει την καρδιά από την πρώτη στιγμή που θα την αντικρίσεις. Τα λιθόστρωτα σοκάκια της, τα εντυπωσιακά αρχοντικά της, τα μεγάλα καμπαναριά των εκκλησιών, αλλά κυρίως η μαγική, γαλήνια εικόνα της το βράδυ, θα σας κάνει να γυρίσετε σε αυτή ξανά και ξανά.

Η Δημητσάνα είναι παραδοσιακός οικισμός χτισμένος σε υψόμετρο 1000μ. στις δυτικές πλαγιές του Μαινάλου. Καταλαμβάνει αμφιθεατρικά τις πλαγιές δύο αντικριστών λόφων. Επίσης είναι διοικητικό και οικονομικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής, και πρωτεύουσα της επαρχίας Γορτυνίας.

Τα μυκηναϊκά τείχη που βρέθηκαν στον οικισμό μαρτυρούν πως χρονολογείται από το 2500 π.Χ. Στην "Πλάτσα", στο ένα από τα υψώματα που είναι χτισμένη η Δημητσάνα, υπήρχε στην αρχαιότητα η αρχαία κώμη Τεύθις. Ίχνη της σώζονται μέχρι σήμερα. Μεταξύ των σπιτιών διακρίνονται τμήματα οχυρωματικών τοίχων.

Από την Δημητσάνα ξεκίνησαν οι εξεγέρσεις κατά των Τούρκων στην Επανάσταση του 1821. Από εδώ γινόταν και η τροφοδοσία του Αγώνα με μπαρούτι από τους 14 μπαρουτόμυλους της περιοχής και με χαρτί από τα πολύτιμα βιβλία και κειμήλια της βιβλιοθήκης. Ακόμα είναι γενέτειρα του Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε' και του Παλαιών Πατρών Γερμανού, των οποίων οι ανδριάντες την κοσμούν σήμερα, καθώς και πολλών αγωνιστών του 21. Μάλιστα το σπίτι του Γρηγορίου Ε' έχει ανακαινισθεί και στεγάζει σήμερα Εκκλησιαστικό Μουσείο με εικόνες, εκκλησιαστικά σκεύη και βιβλία καθώς και άμφια αρχιερέων.

Στην πλατεία της Αγίας Κυριακής θα συναντήσετε τον ομώνυμο ναό, μονόκλιτη βασιλική κτισμένη το 1834, σε ερείπια παλαιότερου ναού, με τρούλο καλυμμένο από φύλλα χαλκού.

Στο κτίριο του παλιού δημοτικού σχολείου (1845),απέναντι από την εκκλησία της Αγίας Κυριακής , στεγάζεται η περίφημη Βιβλιοθήκη της Δημητσάνας. Κατά την Τουρκοκρατία συγκαταλεγόταν μεταξύ των τεσσάρων βιβλιοθηκών που υπήρχαν στην Ελλάδα και περιείχε 5.000 τόμους.
Στο ίδιο κτίριο στεγαζόταν παλιότερα η Σχολή Δημητσάνης. Στα χρόνια της τουρκοκρατίας αποφοίτησαν πολλοί ιεράρχες από αυτήν, όπως ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε΄. Σήμερα η βιβλιοθήκη έχει ανασυγκροτηθεί και τα βιβλία της υπολογίζονται σε 15000 τόμους. Περιλαμβάνει χειρόγραφους κώδικες, βιβλία του 16ου αι. και πλούσιο ιστορικό αρχείο.
Στο κτίριο στεγάζεται η βιβλιοθήκη, λαογραφική συλλογή καθώς και αρχαιολογική συλλογή με ευρήματα από την Αρχαία Τεύθιδα. Μεταξύ των εκθεμάτων υπάρχει και η σέλα του οπλαρχηγού Παπαφλέσσα, έγγραφα του αγώνα και η λάρνακα με τα οστά του Παλαιών Πατρών Γερμανού. Το αριστερό τμήμα του κτηρίου στεγάζει το Δημοτικό Σχολείο της Δημητσάνας.
Ωράριο: Δευτέρα-Παρασκευή 9.30π.μ.-1.30μ.μ. και τα Σάββατα μετά από συνεννόηση με την υπεύθυνο της Βιβλιοθήκης. Η αρχαιολογική συλλογή δεν είναι επισκέψιμη για το κοινό. Τηλ. 27950-31219

Τριγύρω καθώς περπατάτε θα συναντάτε τις ξύλινες πόρτες αναπαλαιωμένων αρχοντικών, ή, μονώροφων σπιτιών, όλα κτισμένα με την χαρακτηριστική πέτρα της Πελοποννήσου και σκεπασμένα με κόκκινα κεραμίδια. Εδώ δεν θα βρείτε φανταχτερά ξενοδοχεία και εντυπωσιακά εστιατόρια. Μόνο πέτρινους και ζεστούς ξενώνες που από τα παράθυρά τους θα θαυμάσετε την μαγευτική θέα στο φαράγγι του Λούσιου και στα έλατα του Μαινάλου, λίγα παραδοσιακά ταβερνάκια και ένα-δυο προσεγμένα cafes.
Η αυθεντική φιλοξενία, η ζεστή ατμόσφαιρα και η αίσθηση του χωριού στον πιο επιτυχημένο συνδυασμό.

Δύο από τα αρχοντικά που θα συναντήσετε στην περιήγησή σας είναι και αυτά του Αντωνόπουλου. Βρίσκονται το ένα δίπλα στο άλλο. Το ένα είναι ερειπωμένο. Το δεύτερο έχει πολλά να μας πει για τον Αγώνα του 1821. Εδώ, τελέστηκε ο «Μυστικός Δείπνος», οπότε και συμφωνήθηκε η έναρξη του Αγώνα μεταξύ Παπαφλέσσα, Κολοκοτρώνη, Δεληγιάννη και Παλαιών Πατρών Γερμανού. Η μεγάλη σάλα του με το εντυπωσιακό ταβάνι του είναι αληθινό κόσμημα. Σήμερα, το αρχοντικό αυτό δεν είναι επισκέψιμο. Πρόκειται όμως να αναπαλαιωθεί και να στεγάσει λαογραφικό μουσείο.

Ο κεντρικός δρόμος της Δημητσάνας θα σας οδηγήσει στο Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης ενάμιση περίπου χιλιόμετρο μετά το κέντρο του χωριού. Αξίζει την επίσκεψή σας. Εκεί θα βρείτε έναν νερόμυλο με νεροτριβή, ένα βυρσοδεψείο με την κατοικία του βυρσοδέψη, έναν μπαρουτόμυλο. Όλα αυτά με τους εξοπλισμούς τους μέσα σε αποκατεστημένα κτίρια παλιών παραδοσιακών εργαστηρίων. Σε κάθε ένα από αυτά υπάρχει μόνιμη έκθεση με σχετικό με το εργαστήριο περιεχόμενο.
Στους εξωτερικούς χώρους του μουσείου θα βρείτε όλες τις υπόλοιπες πληροφορίες για την υδροενέργεια. Το Υπαίθριο Μουσείο Υδροκίνησης, που είναι το μοναδικό στα Βαλκάνια, ανήκει σήμερα στο Πολιτιστικό Ίδρυμα του ομίλου της Τράπεζας Πειραιώς. Το 1999 βραβεύτηκε με τιμητικό δίπλωμα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Europa Nostra.
Ωράριο: 10:00 - 18:00 (1 Μαρ. - 15 Οκτ.) και 10:00 - 17:00 (16 Οκτ. - 28 Φεβ.) καθημερινά.
Κάθε Τρίτη παραμένει κλειστό. Τηλ: 27950 31630.

Αν αγαπάτε την πεζοπορία θα απολαύσετε σίγουρα τις διαδρομές στο φαράγγι του Λούσιου, όπου πρέπει σίγουρα να επισκεφτείτε τις δύο μονές, του Φιλοσόφου και του Προδρόμου, οι οποίες κυριολεκτικά κρέμονται από τα βράχια. Σ΄αυτά τα ιστορικά μοναστήρια οφείλεται ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως Άγιο Όρος της Πελοποννήσου.

Μια πεζοπορική εκδρομή μέσα στο φαράγγι ενώνει τα μοναστήρια αυτά με τα εικοσιπέντε περίπου ασκητήρια που περιβάλλουν τον Λούσιο.

Μονή Φιλοσόφου, Δημητσάνα

Η βυζαντινή Μονή Φιλοσόφου βρίσκεται στα δυτικά του φαραγγιού, είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και ιδρύθηκε το 963. Εδώ λειτουργούσε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας η περιώνυμη Σχολή της Δημητσάνας (μέχρι το 1764 που μεταφέρθηκε στη Δημητσάνα), καθώς και Κρυφό Σχολειό, το οποίο εκπαίδευσε πολλούς νέους τις περιοχής και πολλούς μετέπειτα ιεράρχες. Σήμερα σώζεται μόνο το καθολικό του μοναστηριού.
Σε απόσταση 4 χλμ βρίσκεται η Μονή Αιμυαλών, αφιερωμένη στη Γέννηση της Θεοτόκου η οποία χτίστηκε το 1600.

Μονή Προδρόμου, Δημητσάνα

Σχεδόν απέναντι από τη Μονή Φιλοσόφου, δεσπόζει η ιστορική Μονή του Τιμίου Προδρόμου. Χτίστηκε το 16ο αιώνα και είναι σήμερα από τις μεγαλύτερες και ιστορικότερες μονές της Πελοποννήσου. Οι τοιχογραφίες του, παρά τις φθορές, είναι αξιόλογες και σύμφωνα με τον Φώτη Κόντογλου ανάγονται στον 16ο αιώνα και ανήκουν στην κρητική σχολή. Μάλιστα θεωρούνται ότι ανήκουν στο Θεοφάνη τον Κρητικό και το Μόσχο.
Η Μονή διαθέτει αξιόλογη βιβλιοθήκη με σημαντικά θεολογικά και φιλοσοφικά βιβλία.
Σε ένα ύψωμα κοντά στην μονή είναι κτισμένο το εκκλησάκι του θαυματουργού Αγίου Αθανασίου του νέου, Επισκόπου Χριστιανουπόλεως, προστάτη της μονής, με μέρος των λειψάνων του. Πρόκειται για το πνευματικό καύχημα της Γορτυνίας. Η θέση του προσφέρει πανοραμική θέα στο φαράγγι και την Αρχαία Γόρτυνα.

Κατά την Επανάσταση του 1821 το μοναστήρι χρησίμευσε σαν καταφύγιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, του Πλαπούτα και άλλων οπλαρχηγών και σαν νοσοκομείο για τους τραυματίες. Κατεβαίνοντας στον ποταμό και σε ειδυλλιακή τοποθεσία, μικρό γεφύρι περνά στην απέναντι όχθη σε σημείο όπου η κοίτη στενεύει και τα νερά κυλούν ορμητικά σχηματίζοντας χοάνες.
Μια άλλη μεγαλύτερη διαδρομή οδηγεί μέσα από συντηρημένα μονοπάτια στην Αρχαία Γόρτυνα, όπου βρισκόταν το ιερό του Ασκληπιού. Η διαδρομή αυτή διαρκεί περίπου 3 ώρες.

Ο Λούσιος προσφέρει αξέχαστες εμπειρίες και στους πιο τολμηρούς. Για τους λάτρεις του rafting ή του canyoning είναι ιδανικός προορισμός.