Τα χωριά των Πρεσπών

(0 ψήφοι)

Το νησί του Αγίου Αχιλλείου βρίσκεται στην Μικρή Πρέσπα και έχει περίπου 30 μόνιμους κατοίκους και πολλά είδη προστατευόμενων πτηνών στις όχθες του.

Είναι πολύ γνωστό για την Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου η οποία χρονολογείται από τα τέλη του 10ου αι. Χτίστηκε με έξοδα του Τσάρου Σαμουήλ, από Λαρισαίους μάστορες, με σκοπό να μεταφέρει εκεί τα λείψανα του Αγίου Αχιλλείου από την Λάρισα. Στην μεταβυζαντινή εποχή έγιναν ανακαινίσεις συμπληρωματικού και διακοσμητικού χαρακτήρα. Παρά τις αλλεπάλληλες καταστροφές και λεηλασίες του ναού από διάφορους επιδρομείς, οι κάτοικοι της περιοχής τον ανακατασκευάζουν πολλές φορές και συνεχίζουν να τον χρησιμοποιούν ως το βασικό λατρευτικό κέντρο μέχρι τα μέσα του 150υ αιώνα.

Ο ναός ήταν τρίκλιτη βασιλική και είχε πολύ μεγάλες διαστάσεις. Επτά είσοδοι οδηγούσαν στον ναό, από τις οποίες πέντε στο νάρθηκα και ανά μία στο βόρειο και νότιο κλίτος. Σώζεται το σύνθρονο με τον επισκοπικό θρόνο. Επίσης, πάνω από το σύνθρονο διατηρούνται δέκα οκτώ αψίδες ζωγραφισμένες με κόκκινο χρώμα που ανάγονται γύρω στο 1020. Τέσσερα σφαιρικά τρίγωνα και τέσσερις καμάρες στήριζαν τον τρούλο. Το σύνολο είχε εξαιρετικά ψηλές και λεπτές αναλογίες. Το Ιερό χωριζόταν από τον υπόλοιπο ναό με μαρμάρινο τέμπλο. Ελάχιστες από τις τοιχογραφίες του διατηρούνται σήμερα. Κάποιες τοιχογραφίες του 12ου αι. που διασώθηκαν, συντηρήθηκαν και εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Φλώρινας.

Ανασκαφές κατά την δεκαετία του ’90 έφεραν στο φως κοιμητήριο με 160 τάφους μεσοβυζαντινής και υστεροβυζαντινής περιόδου. Η τυπολογία των τάφων και τα υπόλοιπα ευρήματα χρονολογούν την χρήση του κοιμητηρίου από τα μέσα του 12ου έως τα τέλη του 14ου αι., δηλαδή την εποχή ακμής της βυζαντινής Πρέσπας.

Στα τέλη του 14ου αι., με την οθωμανική κατάκτηση και πιθανότατα μετά τον σεισμό, επέρχεται καταστροφή και εγκατάλειψη του ναού.

Στο νησί σώζονται συνολικά 5 βυζαντινοί ναοί, ανάμεσά τους η βασιλική των Δώδεκα Αποστόλων (11ος αι.) και ο ναός του Αγίου Δημητρίου (14ος αι.). Η μικρή μονόκλιτη βασιλική του Αγίου Γεωργίου (15ος αι.) διασώζει τις τοιχογραφίες της και διατηρείται σε καλύτερη κατάσταση.

Σημαντικό θρησκευτικό μνημείο του νησιού είναι και το μοναστήρι της Παναγιάς της Πορφύρας του 16ου αι. Οι αμέτρητες τοιχογραφίες του χρονολογούνται από τον 16ο έως και τον 18ο αι.

Εδώ κάθε χρόνο στα τέλη Αυγούστου διοργανώνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις με την ονομασία «Πρέσπεια».

Το χωριό Ψαράδες είναι το μοναδικό ελληνικό χωριό στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας. Έχει ανακηρυχθεί ως παραδοσιακός οικισμός. Ιδρύθηκε μετά τα μέσα του 14ου αιώνα από Θεσσαλούς ομήρους και οφείλει την ονομασία του στην κύρια βιοποριστική ασχολία των κατοίκων του. Επισκεφτείτε το και δεν θα ξεχάσετε ποτέ την αίσθηση γαλήνης που θα νιώσετε εκεί.

Το δάσος υπεραιωνόβιων κέδρων που βρίσκεται στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου αποτελεί μοναδικό φαινόμενο στην Ευρώπη.

Από τους Ψαράδες μπορείτε να επισκεφτείτε με βάρκα τα ασκηταριά της Παναγίας Ελεούσας, της Ανάληψης και της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, που βρίσκονται στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας. Επιπροσθέτως, στη διαδρομή μπορείτε να θαυμάσετε τις βραχoγραφίες της Παναγίας Ελεούσας και της Παναγίας Βλαχερνίτισας.

Μην αμελήσετε να δοκιμάσετε φρέσκα ψάρια του γλυκού νερού και άλλες τοπικές σπεσιαλιτέ στις ταβέρνες που υπάρχουν στον παραλιακό δρόμο.

Ο Άγιος Γερμανός είναι ορεινό χωριό και βρίσκεται σε υψόμετρο 1.040 μ. πάνω από την Μικρή Πρέσπα, από την οποία απέχει μόνο 7 χλμ. Πρόκειται για ένα γραφικό χωριό που έχει διατηρήσει τα πετρόχτιστα σπίτια, χαρακτηριστικά της περιοχής.

Η πανοραμική θέα από το χωριό είναι μοναδική. Αν, όμως, ακολουθήσετε το ποτάμι Στάρα, (και τους μικρούς του καταρράκτες) συνεχίσετε μέσω του δασικού δρόμου και μέσα από τα πανέμορφα δάση ελάτου και οξιάς θα φτάσετε στις κορυφές Καλό Νερό και Μάζι ( 2.156 μ. και 2.060 μ. αντίστοιχα) όπου η θέα που θα αντικρίσετε θα είναι μια πρωτόγνωρη εμπειρία.

Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε την βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Γερμανού (10ος αι.) και την εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (17ο αι.). Ο ναός του Αγίου Γερμανού είναι αφιερωμένος στον Άγιο Γερμανό, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως που, κατά την τοπική παράδοση, πέθανε στην περιοχή και τάφηκε στο ναό. Πρόκειται για σταυροειδή ναό με τρούλο. Διασώζονται τμήματα τοιχογραφιών του 11ου και 12ου αι., ενώ το σύνολο του σημερινού ορατού διακόσμου χρονολογείται στο 1743.

Αξιοσημείωτο είναι και το πλήθος των πηγών που βρίσκονται στην ευρεία περιοχή. Χαρακτηριστικές είναι οι πηγές «Μοτσάρα», «Ποτίστρα», το «Φυλάκιο», το «Προσήλιο» και η «Γιοβάνιτσα».

Μπορείτε ακόμη να επισκεφτείτε τα εντυπωσιακά ερείπια του ναού του Αγίου Νικολάου στην Πύλη (13ος – 14ος αι.) και τα άλλα χωριά της περιοχής όπως το Ανταρτικό, τη Κρυσταλλοπηγή, το Λαιμός και το Πισοδέρι. Ανατολικά από την κοινότητα Πλατύ υπάρχει ο μονόχωρος δρομικός ναός του Αγίου Νικολάου ο οποίος είναι κατάγραφος με τοιχογραφίες και κτιριακή επιγραφή του 1591.